Mercanköşk (Origanum majorana L.) ve dağ kekiği (Origanum syriacum L.) uçucu yağ ve hidrosollerinin yabancı otlara karşı biyo-herbisidal potansiyellerinin belirlenmesi

FİGEN EFİL

Mercanköşk (Origanum majorana L.) ve dağ kekiği (Origanum syriacum L.) uçucu yağ ve hidrosollerinin yabancı otlara karşı biyo-herbisidal potansiyellerinin belirlenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİGEN EFİL

Danışman: İlhan Üremiş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarımsal üretimde, hatalı kullanılmasıyla çevre ve insan sağlığı için zararlı olabilen sentetik kimyasallara alternatif çevre dostu mücadele yöntemlerini araştırmak, geliştirmek ve uygulamaya aktarmak tarımın sürdürülebilirliği açısından zorunluluk olmaktadır. Bu amaç doğrultusunda yapılan bu çalışmada; dağ kekiği (Origanum syriacum) ve mercanköşk (O. majorana)'den elde edilen uçucu yağların [0.5, 1, 2, 4, 8, 16 ve 32 µl/petri (µl/100 ml) dozlarda ] ve hidrosollerin [0.25, 0.5, 1, 2, 4, 8 ve 10 ml/petri (ml/100 ml) dozlarda] Amaranthus retroflexus L. (kırmızı köklü tilki kuyruğu), Portulaca oleracea L. (semiz otu), Physalis angulata L. (fener otu), Echinochloa colonum (L.) Link. (benekli darıcan) ve Solanum nigrum L. (köpek üzümü)'a ve kültür bitkisi olarak; Gossypium hirsutum L. (pamuk), Zea mays L. (mısır), Lycopersicon esculentum Miller (domates), Lactuca sativa L. (marul) ve Petroselinum crispum (Miller) A.W. Hill. (maydanoz) tohumlarının çimlenmesi ile (%1, %2, %4, %8 ve %16 dozlarda) bitki gelişimi üzerine olan etkisi araştırılmıştır.Çimlenme çalışmalarında, her iki uçucu yağ uygulaması da çalışmada kullanılan tüm yabancı otların tohum çimlenmelerini ortalama %50'nin üzerinde engellenmiş olup bu oran özellikle, S. nigrum ve P. angulata için çok yüksek oranda gerçekleşmiştir. Z. mays tohumları ise uygulamalardan en az etkilenen kültür bitkisi olmuştur. Uygulanan hidrosollerin tohum çimlenmesi üzerine olan etkisi uçucu yağlara kıyasla daha az olmuştur.Bitki büyüme çalışmalarında uygulanan uçucu yağlar P. oleracea ve S. nigrum'un bitki gelişimini %50'nin üzerinde engellemiştir. Kültür bitkilerinde yapılan uygulamalarda L. sativa oldukça hassas bulunmuştur. Hidrosoller ise uçucu yağlardan daha az etki göstermiştir. Özellikle A. retroflexus'u %50'nin üzerinde etkilemiş olup kültür bitkileri genellikle %50'nin altında zarar görmüşlerdir.