18-55 yaş arası kadınların kontrasepsiyon kullanımı, beklentileri ve karşılanma durumu

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZİFE İŞİK

Danışman: CAHİT ÖZER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, 18-55 yaş arası cinsel aktif kadınların aile planlaması yöntemlerinin kullanım durumlarının, aile planlaması hizmetlerinin erişilebilirliğinin değerlendirilmesi ve kadınların aile planlaması uygulamalarıyla ilgili beklentilerinin tespit edilmesidir. Yöntem: Çalışma, Şubat 2021-Haziran 2021 tarihleri arasında Hatay ilinde belirlenen Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 18-55 yaş arası cinsel aktif kadınlarla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada sosyo-demografik özellikler, obstetrik özellikler, AP uygulamalarına ilişkin özellikler, katılımcıların AP uygulamaları ile ilgili beklentlenti ve görüşlerini içeren veri toplama formu uygulandı. Bulgular: Çalışma grubu 371 katılımcıdan oluşmaktadır. Kadınların %60,6'sı (n=225) modern ve %17,2'si (n=64) geleneksel olmak üzere, %77,8'i (n=289) herhangi bir yöntem kullandığı, en fazla kullanılan yöntemler kondom %28 (n=81), geri çekme %20,1 (58), RİA %18 (n=52) olduğu görülmüştür. Modern yöntemlerin %64'ünün (n=144) ücretli karşılandığı (p<0,001), en fazla temin edildiği kaynakların eczane %39,1(n=88), hastane %33,7 (n=76), market %14,2(n=32) en az temin yerinin ise birinci basamak %12,9 (n=29) olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Katılımcılardan %16,2'sının (n=60) karşılanmamış aile planlaması ihtiyacının olduğu tespit edildi. Karşılanmamış AP ihtiyacının gelir düzeyi düşük olan grupta %60 (n=36) olup gelir düzeyi yüksek olanlara göre daha fazla olduğu görüldü (p=0,037). Kadınların tamamına yakınının (%96,8) aile planlaması yöntemlerine ücretsiz ulaşmak istediği, çoğunluğun da bu yöntemleri birinci basamak sağlık kuruluşlarından temin etmek istedikleri tespit edildi. Sonuç: Çalışmamıza dahil olan kadınların aile planlaması hizmetlerine erişimde sıkıntı yaşadığı ve bu durumun yöntem tercihine yansıdığı görüldü. Karşılanmamış aile planlaması ihtiyacı artmış olması aile planlaması uygulamalarının yeterli düzeyde olmadığını düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: Aile planlaması, kontraseptif yöntem, karşılanmamış aile planlaması ihtiyacı.