Hatay ili ahududu ve böğürtlen alanlarında virüs hastalık etmenleri ile vektörlerinin ve doğal konukçularının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERTUĞRUL HİLMİ DOLUNAY
Danışman: GÜLŞEN SERTKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hatay ilinde ahududu ve böğürtlen bahçeleri ile fidanlıklarında sorun olabilecek bazı virüsler ile bunların doğal konukçuları ve vektörlerini araştırmak amacıyla 2009–2012 yıllarında çalışmalar yürütülmüştür. AMV, ApMV, ArMV, CLRV-e, CRLV, INSV, POTY, PNRSV, RBDV, RpRSV, SLRSV, ToRSV, TRSV, TSV, TSWV ve TMV virüsleri DAS-ELISA, DNA boyama-DAPI ve biyolojik indeksleme yöntemleri ile araştırılmıştır. Ülkemizde ApMV, ArMV, CLRV-e, INSV, PNRSV, RBDV, RpRSV, SLRSV, ToRSV, TRSV virüsleri ile vektör nematod Xiphinema sp., böğürtlen ve ahududu alanlarında ilk kez belirlenmiştir. Böğürtlen ve ahududu örneklerinde en çok RBDV (% 25.40), ToRSV (%12.21), RpRSV (% 11.89), ArMV (% 10.28) ve TRSV (% 8.68) virüslerine rastlanmıştır. En çok rastlanan karışık enfeksiyonlar ise RBDV+RpRSV (%3.27), ArMV+RBDV (%2.90)'dir. Böğürtlen örneklerinde üçlü enfeksiyon olarak en çok RBDV + RpRSV + ToRSV (% 0.72) karışık enfeksiyonu belirlenmiştir. Bulunan virüslerin karışık enfeksiyonlarına ve simptomlarına bağlı olarak ülkemizde Böğürtlen Sarı Damar Hastalığının (Blackberry yellow vein disease: BYVD) olduğu belirlenmiştir. Böcek, nematod ve akar türlerinden, bazıları potansiyel vektör olan 12 zararlı tür ve 3 doğal düşman belirlenmiştir. Ahududu ve böğürtlen bahçelerinde yaygın olarak 22 yabancı ot türü saptanmıştır. Böğürtlen alanlarında ilk kez AMV ve Poty virüsler ile enfekteli Sonchus oleraceus ve Solanum nigrum türleri belirlenmiştir. Bahçedeki bitkilerin rizosfer bölgesinden alınan örneklerden izole edilen Xiphinema sp. ergin bireyleri ile sağlıklı Cucumis sativus bitkilerine ToRSV taşıması yapılmıştır. 2014, 71 sayfa Anahtar Kelimler: ELISA, DAPI, Rubus sp., virüs, yabancı ot