Bebek Sütü, Devam Sütü, Özel Tıbbi Amaçlı Mama ve Bebek Ek Gıdalarında As, Cd, Hg ve Pb Düzeylerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, VETERİNERLİK FARMAKOLOJİ VE TOKSİKOLOJİSİ (DR), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİCRAN NURAL
Danışman: MUSTAFA YİPEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bebekler için en temel besin kaynağı olan anne sütü, fizyolojik gereksinimleri karşılamak için yeterli besin içeriğine sahiptir. Annede meydana gelen baskılayıcı faktörler ve metabolik durumlar nedeniyle anne sütü yetersiz kaldığında yerine bebeklerin beslenmesi için hazırlanan bebek sütü, devam sütü, özel tıbbı amaçlı mama ve bebek ek gıdalarına başvurulabilir. Anne sütünün bileşimi hakkında doğru ve eksiksiz bilgi edinmek, bebeklerin besin ihtiyaçlarını anlamaya ve aynı zamanda anne sütü yerine geçebilecek doğru süt, mama ve gıdaları bulmaya kolaylık sağlar. Ağır metaller toksik etkilere neden olma riskine sahip kimyasal maddelerdir. Günümüz koşullarında evsel atıklardan tarımsal faaliyetlere, sanayi kaynaklarından atmosfer kirleticilerine kadar her türlü yoldan doğaya yüksek miktarda yayılarak bitkisel ve hayvansal gıdalar üzerinden besin zincirine girerek tüketimlerine bağlı olarak bebekler ve diğer canlıların için sağlık risklerine yol açarlar. Bu çalışmada, Türkiye'de satışa sunulan bebek ve devam sütleri ile özel tıbbi amaçlı mama ve bebek ek gıdalarında esansiyel olmayan bazı (As, Cd, Hg ve Pb) ağır metal içeriklerinin araştırılarak bebek sağlığı için taşıdığı riskleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu nedenle Hatay'daki satış noktalarında (market, süpermarket ve eczane) satışa sunulan 51 adet bebek sütü (n=10), devam sütü (n=15), özel tıbbı amaçlı mama (n=15) ve bebek ek gıdaları (n=11) toplanarak, arsenik (As), kadmiyum (Cd), cıva (Hg) ve kurşun (Pb) ağır metallerinin analizleri ICP-MS (indüktif eşleşmiş plazma kütle spektrometresi) cihazıyla yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar ulusal ve uluslararası otoriteler tarafından belirlenen limitler ve literatür verileriyle karşılaştırılmıştır. Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinin belirlemiş olduğu tolere edilebilir maksimum limitler göz önünde bulundurularak değerlendirildiğinde bebek sütü, devam sütü, özel tıbbi amaçlı mama ve bebek ek gıdalarında As, Cd, Hg ve Pb ağır metallerinin belirlenen ortalama konsantrasyonlarının limitlerin altında olduğu belirlenmiştir.