Spor ve deprem sonrası travma düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT KARTEPE
Danışman: Alparslan Gazi Aykın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın, 6 Şubat 2023 depreminden etkilenen Hatay ilindeki bireylerin travma düzeylerini belirlemeyi ve sporun bu travmalar üzerindeki etkisini çeşitli demografik ve sporla ilişkili değişkenler açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, deprem sonrası sporcuların ve spor yapan/yapmayan bireylerin psikolojik sağlamlık düzeylerini karşılaştırarak, sporun travmatik stresle başa çıkmadaki rolünü ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma, nicel bir çalışma olup tarama modeli kullanılarak tasarlanmıştır. Örneklem grubu, Hatay'da depremi yaşayan 18 yaş üstü 453 gönüllü bireyden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak; Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği (Tanhan ve Kayri, 2013) kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi, ANOVA ve korelasyon analizleri yapılmıştır. Kadınların travma puanları erkeklere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Genç yaş grubunda (18-30) travma düzeyi daha yüksekken, ileri yaşlarda azalma gözlenmiştir. Düzenli spor yapan bireylerin travma puanları, yapmayanlara kıyasla daha düşük çıkmıştır. Takım sporu yapanlarda bireysel spor yapanlara göre daha düşük travma düzeyi saptanmıştır. Düşük gelir ve eğitim seviyesindeki bireylerde travma puanları daha yüksektir. Araştırma, sporun deprem sonrası travmatik stresi azaltmada önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Özellikle düzenli spor yapmanın ve sosyal etkileşim sağlayan takım sporlarının, psikolojik sağlamlığı artırdığı görülmüştür. Bulgular, sporun fiziksel olduğu kadar psikolojik iyileşme süreçlerine de katkı sağladığını desteklemektedir. Bu doğrultuda, afet sonrası ruh sağlığı müdahalelerinde spor temelli rehabilitasyon programlarının önerilmesi önem taşımaktadır.