İLKOKUL GÖRSEL SANATLAR EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA ARAÇLARININ ÖLÇME DEĞERLENDİRME AMACIYLA KULLANILABİLİRLİĞİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FEYZULLAH GENÇOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZEYNEP GÖNÜLAY ÇALIMLI

Danışman: Bilal Yıldırım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma yapay zekâ araçlarının görsel sanatlar alanında ölçme ve değerlendirme amacıyla kullanılabilirliğini araştırmaktadır. Araştırmada ilkokul 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin görsel sanatlar dersi kapsamında hazırladıkları resimlerin değerlendirilmesinde öğretmenlerin ve yapay zekâ araçlarının değerlendirmeleri karşılaştırılmıştır. 51 ilkokul öğrencisinin hazırladığı resimler, 10 farklı sınıf öğretmeninin yanı sıra ChatGPT, Google Gemini, Grok, Microsoft Copilot ve DeepSeek yapay zekâ araçlarının farklı modelleri tarafından puanlanmış ve değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak dereceli puanlama anahtarı kullanılmıştır. Öğretmenler ve yapay zekâ araçları tarafından verilen puanlar korelasyon analizi ile analiz edilmiş, puanlamaya esas yapılan değerlendirmeler ise tematik olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğretmen ile yapay zekâ modellerinin ölçüm puanları arasındaki en düşük uyum DeepSeek-V3.2 ve Grok 3; en büyük uyum ise ChatGPT 4.1 modeline aittir. Grok 4 modelinin somut öneri sunabildiği, Gemini 2.5 Pro modelinin öğrenciye yönelik dil kullanabildiği, ChatGPT 5.0 modelinin ise bağlama uygun ayrıntılı değerlendirme yapabildiği görülmüştür. Düşük puanlı öğrenci eserlerinde öğretmen ve yapay zekâ farkının daha belirgin olduğu, yüksek puanlı öğrenci eserlerinde ise farkın daha az olduğu görülmüştür. Sonuç olarak görsel sanatlar öğretiminde öğrenci çalışmalarının değerlendirilmesinde yapay zekâ araçlarının potansiyel faydaları ve sınırlıkları tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER İlkokul, Yapay Zekâ, Ölçme ve Değerlendirme, Görsel Sanatlar