Bazı yenidünya (Eriobotrya Japonica lindl.) çeşitlerinin Dörtyol (Hatay) koşullarında verim, kalite ve meyve tutum oranlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA KIZIL
Danışman: COŞKUN DURGAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, bazı yenidünya çeşitlerinin Dörtyol (Hatay) koşullarında verim, kalite ve meyve tutum oranlarının belirlenmesi amacı ile 2016-2017 ve 2017-2018 vejetasyon yılları arasında Mustafa Kemal Üniversitesine ait Doç. Dr. Turan Hakan DEMİRKESER Subtropik Meyveler, Turunçgiller Araştırma ve Uygulama Alanında yürütülmüştür. Araştırmada Akko XIII, Baduna 5, Gold Nugget, Güzelyurt 1, Hafif Çukurgöbek, Lapta B2, Lapta M, Ottowianni, Sayda ve Şampiyon çeşitleri materyal olarak kullanılmıştır. İncelenen çeşilerin, fenolojik, pomolojik ve verim özellikleri ile meyve tutum oranları araştırılmıştır. Salkımlardaki ortalama tomurcuk sayısı, 99.08 (Ottowianni) ile 73.79 adet (Sayda) arasında bulunmuştur. Tomurcukların çiçek açma oranları en fazla %92.24 ile Ottowianni çeşidinde, en az %81.76 ile Lapta B2 çeşidinde bulunmuştur. Açan çiçeklerin meyve tutum oranı en fazla Şampiyon çeşidinde (%8.74) gerçekleşirken, derimi yapılan meyve sayısı da en fazla yine Şampiyon çeşidinde (%98) bulunmuştur. Çiçeklenmenin ilk başladığı evre olan Somakların görülmesi en erken Sayda çeşidinde belirlenirken, çiçeklerini ilk açan çeşit Akko XIII olmuştur. Çiçeklerin meyveye dönüşümü en erken Akko XIII, en geç Ottowianni'de gerçekleşmiştir. Meyvelerini en erken olgunlaşan çeşit yine Akko XIII olurken Lapta M en geç olgunlaşan çeşit olarak belirlenmiştir. Aynı yaştaki bitkilerde en büyük gövde çapı Lapta M çeşidinde (26.17 cm), en uzun sürgünler ise Baduna 5 çeşidinde (26.60 cm) ölçülmüştür.Ağaç başına ve gövde kesit alanına düşen en yüksek verim Şampiyon çeşidinde (168 kg/ağaç, 387.36 gr/cm²), en düşük Lapta M çeşidinde (50 kg/ağaç, 92.81 gr/cm²) bulunmuştur. Meyve ağırlığı bakımından Baduna 5 çeşidi 50.60 gram ağırlığındaki meyveleri ile dikkat çekici bulunurken en küçük meyveler 24.85 g ile Lapta M çeşidinden elde edilmiştir. Tohumu ağırlığı ve sayısı bakımından Baduna 5 çeşidi (9.59 g ve 4.50 adet) en yüksek değerleri verirken, çekirdek ağırlığı en düşük 4.85 g ile Şampiyon çeşidi olmuştur. Çekirdek sayısı en az 2.99 adet ile Gold Nugget çeşidi olmuştur. Meyve et/tohum oranı bakımından Hafif Çukurgöbek en yüksek (5.33), Lapta M en düşük (3.29) değerleri vermiştir. Meyve kalite kriterleri arasında önemli bir yere sahip olan SÇKM içeriği açısından yüksek değerler Hafif Çukurgöbek çeşidinde (%13.70), en düşük %9.82 ile Ottowianni çeşidinde ölçülmüştür. En yüksek pH değeri Lapta B2 çeşidinde (3.85) bulunurken, en düşük pH (3.42) ve en yüksek titre edilebilir asitliğin (%1.15) Lapta M çeşidinde olduğu gözlemlenmiştir. Sonuçlar denemede yer alan çeşitlerin tamamının Akdeniz ikliminde başarıyla yetiştirilebileceğini göstermektedir. Ancak denemenin yürütüldüğü Dörtyol yöresi deniz kıyısında olduğu için Karaleke hastalığı ciddi sorunlar yaratabilmektedir. Değerlendirmeye alınan çeşitlerin, kalite durumuna göre tartılı derecelendirme puanı hesaplanmış ve en yüksek puanı Akko XIII çeşidi almıştır.