AKUT VİRAL ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU SEMPTOMATİK TEDAVİSİNDE KUTU İLAÇ ADET SAYISININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERKAN YÜKSEL
Danışman: Cahit Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, akut viral üst solunum yolu enfeksiyonlarının semptomatik tedavisinde kullanılan ilaç kutularının içerik miktarlarının hasta ihtiyaçlarına uygunluğunu değerlendirmek, aile hekimlerinin görüşlerini analiz etmek ve maliyet-etkin optimizasyon stratejilerine katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte yapılan çalışmada, Payas 4 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'nde 475 katılımcı yer aldı. Veriler Aralık 2023–Mart 2024 tarihleri arasında yüz yüze ve online olarak toplandı. Hastalar ve aile hekimlerine ayrı ayrı hazırlanan iki anket formu uygulanmıştır. Bulgular: 473 hasta ve 105 aile hekiminin yanıtları değerlendirildi. Ateşli hastalarda semptomatik kombinasyon ilaç ve analjezik/NSAİİ kullanım sayıları ortanca sırasıyla 8 (0–40) ve 4 (0–33) adet, ateşsizlerde ise 5 (0–20) ve 2,5 (0–22) adettir. Aile hekimlerinin uygun bulduğu ilaç adet sayısı ateşli hastalarda ortanca 13 (0–21) ve 9,5 (0–20), ateşsizlerde 9 (0–21) ve 6 (0–20) olarak bulundu. Burun spreyi kullanım süresi ateşli hastalarda ortanca 3 (0–11), ateşsizlerde 0 (0–11) gün, gargara/boğaz spreyi ise 3 (0–11) ve 2,5 (0–10) gündür. İM enjeksiyon uygulaması iyileşme süresini anlamlı kısaltmıştır (p=0,034). Eğitim düzeyi arttıkça reçete edilen ilaç sayısı artmaktadır (p=0,011). Sonuç: Akut viral üst solunum yolu enfeksiyonu tedavisinde reçete edilen ilaçların çoğu tamamlanmadan bırakılmaktadır. Aile hekimleri kutu içeriklerini fazla bulmasına rağmen hastalara daha yüksek miktarda reçete etmektedir. Bulgular, ilaç kutularının yeniden düzenlenmesi için referans sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Akut viral üst solunum yolu enfeksiyonu, semptomatik tedavi, ilaç kutusu içeriği, aile hekimleri, reçete alışkanlıkları, ilaç optimizasyonu, rasyonel ilaç kullanımı