İsrail'in Filistin'i ilhak planları ve yüzyılın anlaşması (1948-2020)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM KURT
Danışman: HAYDAR ÇORUH
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Donald Trump, 8 Kasım 2016 tarihinde ABD'nin 45. başkanı olduktan sonra İsrail-Filistin çatışması konusunda önceki başkanlardan oldukça farklı bir tavır ortaya koymuştur. Kudüs'ün taraflarca belirlenemeyen statüsü ile ilgili gerek seçim sürecinde gerekse sonrasında almış olduğu birçok tartışmalı ve taraflı kararlar, onun Ortadoğu dış politikası konusunda doğrudan İsrail yanlısı hamleler yapacağını göstermiştir. Bu doğrultuda ilk yurt dışı gezisinde İsrail'e öncelik vermiş, ardından Suudi Arabistan'ı ziyaret ederek konuyla ilgili destek istemiştir. ABD Başkanı Donald Trump, ilk iş olarak bölgeye huzur ve refah getirmek üzere yeni bir İsrail-Filistin anlaşma planının hazırlanması için talimat vermiştir. Ancak 28 Ocak 2020 tarihinde açıklanan Yüzyılın Anlaşması Planı tamamen İsrail yanlısı görüşlere yer vermiştir. Bu anlaşma uluslararası hukuka dayanan çözüm önerilerine tamamen ters bir görüş ileri sürüyor olması sebebiyle başta Müslümanlar ve aklıselim Hıristiyan devletlerden dahi ilgi görmemiştir. Anlaşma planı, İsrail-Filistin problemlerine 'iki devletli' bir çözüm önerisini getirdiğini iddia etse de gerçekte İsrail'in bölgedeki varlığını meşrulaştırmayı amaçlamaktadır. Plan; Kudüs'ün statüsü, çöle mahkûm edilerek kurulması planlanan Filistin Devleti, Ürdün Vadisi'nin İsrail'e devredilmesi, mülteciler konusu ve işgal edilen Filistin topraklarındaki yerleşim yerleri gibi birçok konuyu İsrail'in lehine yeni bir düzene kavuşturmaya yönelik hazırlanmıştır. Bu tezin amacı, Arap-İsrail anlaşmazlığının tarihsel sürecine bir göz atmak, araştırma inceleme eserleri, süreli yayınlar ve belgeler ışığında bu süreci değerlendirerek Başkan Donald Trump döneminde ABD dış politikasında yaşanan değişimi ve hazırlanan "Yüzyılın Anlaşması Planı'nın" perde arkasını irdelemektir. Bu sayede planın etkisinin nasıl kırılacağı üzerinde bazı öneriler ortaya koymaktır.