Haloarkeal proteaz üretimi üzerine kültür koşullarının optimizasyonu ve enzim aktivitesinin karakterizasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMİT TOR

Danışman: BİRGÜL ÖZCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden izole edilmiş halofilik arke suşları proteaz aktivitesi yönünden taranmış ve 8 izolat arasıdan B45, D83A ve SD23 izolatlarının ekstraselüler proteolitik aktivite gösterdiği belirlenmiştir. İzolatların proteaz üretimi % 0.2 yağsız süt tozu içeren yüksek tuzlu (% 25 NaCl) ve çalkalamalı ortamda gerçekleştirilmiştir. Her bir izolatın en yüksek proteaz üretimini gerçekleştirdiği inkübasyon zamanı, kültür ortamı pH'ı ve NaCl konsantrasyonu, gelişme sıcaklığı ve farklı karbon kaynaklarının optimizasyonu yapılmıştır. Ayrıca her bir izolata ait ham ekstraselüler proteazın maksimum aktivite gösterdiği tuz konsantrasyonu, pH, sıcaklık derecesi ve enzimin farklı organik solventlere toleransı belirlenmiştir. İzolatların genel olarak 37 °C'de, gelişme periyodunun 7. ve 9. günlerinde, pH 6.5 - 7'de, 3.5 – 2.5 M NaCl'de, karbon kaynağı olarak fruktoz ve glukoz varlığında maksimum enzim üretiminin gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Kültür koşullarının optimizasyonu ile enzim üretiminin B45 izolatında % 73.01, D83A izolatında % 113.84 ve SD23 izolatında % 35.38 oranında arttığı belirlenmiştir. B45 proteazının 55 °C, pH 9 ve 2.5 M NaCl'de, D83A proteazının 50 °C, pH 8.5 ve 3.5 M NaCl'de ve SD23 proteazının 45 °C, pH 8.5 ve 2.5 M NaCl'de maksimum aktivite gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca arkeal proteazların aktivitelerini düşük log Pow değerine sahip gliserol, DMF ve etanol varlığında % 84 ve üzerindeki oranlarda, apolar organik solventlerin varlığında ise % 62 ve üzerindeki oranlarda koruduğu bulunmuştur. Bu çalışma ile; haloarkeal proteaz üretiminin tüm optimizasyon işlemleri sonucunda 1 – 2.5 kat arttığı, karbon kaynağı olarak kullanılan fruktozun enzim üretimini arttırdığı ve arkeal proteazların log Pow değeri -1.76 ile 4.77 arasında değişen farklı organik solventlere toleranslı olduğu gösterilmiştir.