Safran (Crocus sativus L.) bitkisi üretiminin enerji kullanım etkinliğinin belirlenmesi ve tarımsal yaşam döngüsü değerlendirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ (YL), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM AYVA
Danışman: ÖMER EREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Türkiye için ekonomik olarak önemli olan Safran (Crocus sativus L.) bitkisi üretiminde kullanılan enerji girdi-çıktıları ve çevresel emisyonlar belirlenerek, üretimin enerji etkinliğinin ve çevresel etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Safran üretimindeki enerji girdi ve çıktılarına bağlı olarak, yapılan üretimin enerji kullanım etkinliği, enerji verimliliği, özgül enerji, enerji üretkenliği ve net enerji üretimi değerlerine bağlı olarak belirlenmiştir. Safran üretiminde ki çevresel etkiler ise tarımsal yaşam döngüsü değerlendirme yöntemine göre saptanmıştır. Çevresel etki kategorileri CML-IA Baseline modeline göre belirlenmiştir. Çalışma sonucunda belirlenen bulgulara bağlı olarak, mevcut üretimin iyileştirilmesine yönelik çözüm önerileri verilmiştir. Safran üretiminde, 4,81 kg/ha stigma verimi için, enerji verimliliği 0,0015, özgül enerji 13580,28 MJ/kg, enerji üretkenliği 0,000007 kg/MJ ve net enerji üretimi -65226,12 MJ/ha olarak hesaplanmıştır. Stigma ve soğan verimleri (4638,15 kg/ha) birlikte hesaplandığında, enerji verimliliği 0,98, özgül enerji 14,08 MJ/kg, enerji üretkenliği 0,07 kg/MJ ve net enerji üretimi -1239,69 MJ/ha olarak belirlenmiştir. Safran stigması üretimi amacıyla safran yetiştirilmesinin tarımsal yaşam döngüsü etki değerlendirmesine göre, en fazla çevresel etkinin % 75,77 oranıyla, deniz canlılarının zehirlenmesine sebep olduğu ve yaşam döngüsü yorumlanmasına göre de % 86,79 oranıyla en fazla yerel etkiye neden olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, küresel ısınma değeri (iklim değişikliği) de, 63,52 kg CO2-eş/kgsafran (305,53 kg CO2-eş/ha) olarak hesaplanmıştır.