Akdeniz Bölgesinde Bulunan Girişimci Kadın Arıcıların Üretim Faaliyetlerinin Yapısal Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ZOOTEKNİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURSEL GÜLER
Danışman: Aziz Gül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akdeniz Bölgesi'nde aktif olarak arıcılık yapan 386 kadın arıcı arasında yapılan bu çalışmada, 120 kadın arıcı (%32,2) ile anket uygulanmıştır. Kadın arıcılar, en yoğun olarak Adana (200 kişi), Antalya (56 kişi) ve Mersin (50 kişi) illerinde bulunmaktadır. Daha az katılımcı sayısıyla Hatay (24 kişi), Kahramanmaraş (27 kişi), Burdur (19 kişi), Isparta (9 kişi) ve Osmaniye (1 kişi) illerinde de arıcılık faaliyeti sürdürülmektedir. Bu anket çalışması, kadın arıcıların sosyo-ekonomik durumları, mesleki faaliyetleri ve sektörde karşılaştıkları zorlukları değerlendirmek için önemli bir veri kaynağı sunmaktadır. Kadın arıcıların yaş grupları incelendiğinde, çoğunluğun (%43,2) 39-49 yaş aralığında olduğu, eğitim düzeylerinin ise genellikle ilkokul (%44,9) ve lise (%28,8) seviyesinde yoğunlaştığı görülmektedir. Kadın arıcıların büyük bir kısmı (%61) 1-3 çocuk sahibiyken, %27'si 4-6 çocuk sahibi olduğu belirlenmiştir. Deneyim açısından bakıldığında, %33,9'u 5-10 yıldır arıcılıkla uğraşırken, %26,3'ü 20 yıl ve üzeri tecrübeye sahiptir. Arıcılık yapma nedenleri arasında ek gelir sağlama (%51,7) ve geçim kaynağı olarak arıcılığı benimseme (%35,6) öne çıkmaktadır. Kadınların %48,3'ü bu mesleği "kısmen zor" olarak değerlendirirken, %34,7'si ise doğrudan "zor" olduğunu belirtmiştir. Eğitim alma oranı %55,1'dir ve eğitim alan kadınlar genellikle hastalıklarla mücadele gibi pratik konularda bilgi sahibi olduğu görülmüştür. Kadın arıcılar bilgiye ulaşmada en çok sosyal medyayı (%52,9) takip etmekte, ardından Tarım ve Orman İl Müdürlüğü (%19,6) ve kitaplar (%17,9) gelmektedir. Üretim çeşitliliği açısından, kadınların %39,8'i bal, polen, propolis ve arı sütü gibi çeşitli ürünler üretmekte, %33,1'i ise yalnızca bal üretmektedir. Yıllık gelir seviyeleri incelendiğinde, %30,5'i 121 bin TL üzeri gelir elde ederken, %24,6'sı 30 bin TL altı gelir elde etmektedir. Kovan sayısında ise %37,3 oranında 200 ve üzeri kovanla çalışan kadınlar öne çıkmaktadır. Kadın arıcıların %74,6'sı gezginci arıcılık yaparken, %59,3'ü arı koydukları bölgelerde yoğun tarım ilaçlaması olduğunu ifade etmiştir. Ürünlerini pazarlamada çoğunlukla perakende satış (%71,2) yöntemini tercih etmektedirler, ancak profesyonel destek alanların oranı oldukça düşüktür. Bu sonuçlar, kadın arıcıların sektördeki güçlü yönlerini ve karşılaştıkları zorlukları anlamak açısından önemli veriler sunmakta, özellikle eğitim ve destek mekanizmalarının geliştirilmesi gerekliliğini işaret etmektedir