Farklı pikan (Carya illinoinensis) çeşitlerinin sabit yağ analizleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KİMYA (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA KADIOĞLU

Danışman: MUSTAFA KEMAL SANGÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya çapında Pekan (Pikan) ismiyle bilinen sert kabuklu cevizlerden farklı olmasına rağmen benzer özellikler taşıyan ürün yararlı yönleri nedeniyle sıklıkla yetiştirilmesi tercih edilir. Yüksek oranda antioksidan içeren Pikan, kuruyemiş ve çerez olarak da ideal bir tercihtir. Sert ve kabuklu bir meyve türü olan Pikan, son derece faydalı özellikler taşır. Klasik ceviz türlerine göre randımanının yüksek olması ve besin değerinin içeriği de Pikanın üstün özelliklerinden biridir. Tüm dünyada kalp dostu kuruyemiş olarak bilinen Pikan, antioksidan özelliği ve vitamin yönünden zengin olması nedeniyle bağışıklık sistemini güçlendirir. Böylelikle hastalıklara yakalanma riski azalır. Pikan yağı eczacılık ve kozmetik alanında değerlendirilir. Bu çalışmada 2018-2019 hasat sezonuna ait 20 çeşit Pikan (Wichita, İdeal, Royal, Hastings, Choctaw, Big Z, Western, Harris Super, Mahanx Stuart, Mohawk, Schley, Burkett, Texhan, Cape Fear, Comanche, Shawnee, Shoshoni, Pawnee, Cheroke, Mahan) türleri kullanılarak Soxhlet yöntemi ile cevizlerin yağları çıkarılmıştır. Çıkarılan yağların miktarı ve çeşidi, lipit oksidasyonundan sonra kalan bir kısım yağlı bileşenlerin esterleşmesi ile oluşan kalıntıların oranının belirlenmesi, gıdanın genel bileşiminin tayini veya standartlara uygunluğunun kontrolü, gıdanın besin değeri ve sağlığa uygunluğunun belirlenmesi çalışmaları yapılarak bir veri oluşturulmuştur. Bu konuda detaylı bir çalışma bulunmadığı için elde edilen veriler önemlidir. Çalışmada elde edilen verilere göre 2018 hasat yılında ait Pikan çeşitlerinden yüzde yağ oranı en yüksek olan %62.78 ile "Harris Super" iken yağ oranı en düşük olan ise %31.87 ile "Mahan" çeşidi bulunmuştur. 2019 hasat yılına baktığımızda yüzde yağ oranı en yüksek çeşit %71.61 ile "Mohawk" iken yağ oranı en düşük olan ise %45.57 ile "Royal" çeşidine aittir. Nem ve kül analiz sonuçlarına baktığımız zaman da herhangi bir kural olmaksızın sonuçların değişiklik gösterdiğini gözlemleriz. Bunun nedeni Pikan'ların her sene farklı şart ve koşullarda yetişerek farklı verimler vermesinden kaynaklanabilir. Ayrıca bu çalışma 2020 yılında yapıldığından numunelerin bir kısmı 2018 bir kısmı 2019 yılından olduğu için de analiz sonuçları farklılık göstermiştir. Verim çalışmalarında bekleme süresi az olan numunelerin randımanının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Normal ceviz ile Pikan'ı kıyasladığımız zaman ise her açıdan veriminin daha yüksek olduğunu gözlemleyebiliriz ve her sektörde daha çok tercih edilebileceği sonucuna ulaşabiliriz. Uygun şartlar ve topraklar olduğu sürece yetiştirilebilir ve normal cevize kıyasla her alanda yüksek verimle kullanılabilir. Çalışma sonucunda Pikan'ndan elde edilen yağların çoklu disiplinli çalışmalar ile yeni ürünlerin geliştirilmesi, kullanım alanlarının arttırılması, çıktıların elde edilmesi, yan ürünlerin değerlendirilmesi konularında. AR-GE faaliyetlerle katkı sağlaması amaçlanmıştır.