2009-2018 yılları arasında yayımlanan değerler ve bilişim teknolojileri konulu yayınların incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENFORMATİK (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE TÜREN
Danışman: HAMİDE ŞAHİNKAYASI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı Bilişim Teknolojilerinin (BT) değer, etik, ahlak ve karakter eğitiminde kullanımını, BT'nin değer, etik ve ahlak ve karakter gelişimine etkisini ve BT'nin etik kullanımını inceleyen çalışmaların özelliklerini 2009-2018 yılları arasında yayımlanan araştırmalar bağlamında ortaya koymaktır. Araştırmaların demografik özelliklerinin, yöntemlerinin ve inceledikleri değişkenlerin analiz edilmesiyle çalışmanın alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmanın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizidir. Çalışmada, 1 Ocak 2009 ile 31 Aralık 2018 tarihleri arasında belirli veri tabanlarında indekslenen doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve bilimsel araştırma makaleleri incelenmiştir. Ulusal veri tabanları olarak YÖK Tez Veri Tabanı, ULAKBİM ve DergiPark taranmıştır. Uluslararası veri tabanları olarak ise Ebscohost, Web of Science, ScienceDirect ve ProQuest taranmıştır. İlgili veri tabanlarında taranan BT ile değerler, ahlak, etik ve karakter eğitimi hakkındaki Türkçe ve İngilizce dillerinde yayımlanan, erişime açık; betimsel, deneysel, ilişkisel ve kuramsal doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve bilimsel araştırma makaleleri çalışmanın evrenini (N=580) oluşturmaktadır. Evren içerisinden araştırma sorularına yanıt vermeyen yayınların çıkarılmasıyla çalışmanın örneklemini 100 çalışma oluşturmuştur. Örneklemin belirli konulara göre tasnif edilebileceği görülmüştür ve örneklem içersindeki yayınlar konularına göre tasnif edilmiştir. Taranan yayınların konularının tasnifinden sonra çalışma odağı araştırma sorularına göre (1) BT'nin değerler eğitiminde kullanımı, (2) BT'nin değer gelişimine etkisi, (3) BT'nin etik kullanımı olarak belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından bir yayın analiz çizelgesi geliştirilmiştir. Çizelge, kapsam dâhilindeki yayınlara ait bilgilerinin düzenli ve sistematik bir şekilde kaydedilmesi için kullanılmıştır. Veri girişi tamamlandıktan sonra veriler Microsoft Excel 2016 yazılımıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Bilişim Teknolojilerinin değerler eğitiminde kullanımı konulu yayın sayısının az olduğu ve bu konuda yapılacak çalışmalara alan yazında ihtiyaç duyulduğu görülmüştür. Yayınlar, değerler eğitiminde kullanılan/incelenen teknolojiler bağlamında değerlendirildiğinde günümüzde sıklıkla kullanılan bilgisayar ve televizyon gibi teknolojik araçların çalışmalarda yer aldığı görülmüştür. Ancak yer ve zaman sınırı olmadan eğitim imkânı sunan mobil cihazların kullanıldığı çalışmalara rastlanmamıştır. Akıllı cihazlar ve tabletler gibi mobil cihazların kullanımına yönelik çalışmaların alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Yayınlar BT'nin değer gelişimine etkisi bağlamında incelendiğinde, akıllı cihazlar, internet, sosyal medya ve televizyon bilişim teknolojilerinin etkilerinin incelendiği teknolojiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Yayınlar Bilişim Teknolojilerinin etik kullanımı bağlamında incelendiğinde siber zorbalık ve sosyal medya en çok çalışılan değişkenlerdir.