Türkiye Selçuklu Devleti'nde ulemâ ve umerâ ilişkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNAN ŞEFTALİ
Danışman: MUSTAFA IŞIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye Selçuklu Devleti'nin kuruluşundan yıkılışına kadar varolan belli başlı âlimlerin, sultanlar ve devlet adamlarıyla olan ilişkileri ele alınmıştır. Çalışmada Sultanların ve devlet erkânının âlimler için yapmış olduğu ve dolayısıyla ülkenin ilmi ve kültürel açıdan gelişmesi için yapılan destek ve himayeleri ele alınmıştır. Türkiye Selçuklu sultanları ulemâ sınıfını tıpkı Büyük Selçuklu Devleti'nde olduğu gibi saygı, sevgi, hürmet iltifat ile karşılamışlardır. Ulemâya ülkenin ilmi ve kültürel kalkınmasına katkı sağlayacak en önemli bir etken oldukları için her türlü desteği sağlamışlardır. Türkiye Selçuklu Devleti sultanları ve yöneticileri ulemânın kıymetini anlamış, onları meclislerinde bulundurmuşlardır. Ulemâ medresede ders verip ülkeye fayda sağlayacak öğrenciler yetiştirirken bazıları gerek sultanlara gerekse devlet adamlarına eserler ithaf etmişlerdir. Bunun karşılığında sultanlarda bu eser ithaf eden ulemâya servet niteliğinde bağış ve hediyeler vermiştir. Türkiye Selçuklu Devleti'nde ulemâ sınıfına mensup olanlara ihtiyaç olduğunda devlet kademelerinde yer verilmiştir. ulemâ kadılık ve hatta diplomasi görevini üstlenerek elçilik yapmışlardır. Ulemâ, sultanlara siyasetnâme veya siyasetnâme niteliğinde devlet yönetimiyle alakalı tavsiyelerde de bulunmuştur. Sultanlar ise bu siyasetnâmelere değer vermiş bu eserleri yazanlara ikramlarda bulunmuşlardır. Bu nitelikteki eserler sadece yazıda kalmamış sultanlar tarafından okunmuş uygulanmış, bu eserler umerânın icraatlarına yön vermiştir.