Tip 2 diyabetli bireylere uygulanan ayak bakım protokolünün ayak sağlığı sorunları ve ayak bakım davranışlarına etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ABD, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI KAHRAMAN
Danışman: EMİNE KIR BİÇER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma, tip 2 diyabetli bireylerin ayak sağlığı durumları ve bunları etkileyen faktörleri belirlemek, diyabetli bireyler için ayak sağlığını koruyucu ve geliştirici protokol kullanmak ve bu protokolün ayak sağlığı sorunları (dermatolojik, ortopedik, sirkülasyon, duyu, ayağa giyilenler ve öz bakım becerisine ilişkin), ayak sağlığı bilgi düzeyi ve ayak bakım davranışlarına etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel araştırma olarak yapılmıştır. Çalışmanın evrenini Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji, Metabolizma ve Diyabet Polikliniğine başvuran tip 2 diyabetli hastalar oluşturmuştur. Araştırma kriterlerine uyan 70 diyabetli birey girişim ve kontrol gruplarına randomize edilerek çalışmaya başlanmıştır. Veriler; Diyabetli Tanıtım Formu, Ayak Muayene Formu, ABBDF (Ayak Bakım Bilgi Düzeyi Formu), Nottingham Fonksiyonel Ayak Bakım Tanılama Formu (Nottingham Assessment of Functional Footcare- (NAFF) ve Ayak Bakım Protokolü Memnuniyet Düzeyi Formu kullanılarak toplanmıştır. Girişim grubuyla dört, kontrol grubuyla iki görüşme yapılmıştır. Çalışma sonunda yapılan güç analizinde karşılaştırmaların sonuçları %95, %99 güven aralığında; p<0,05, p<0,01 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Çalışmada yapılan müdahale sonucunda ayakla ilgili dermatolojik sorunlarda, duyu sorunlarından yanma, ayağa giyilenler ve özbakım ile ilgili sorunlarda gruplar arasında istatiksel anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01). Ayrıca ayak bakım bilgi düzeyi ve Notthingham Fonksiyonel Ayak Bakım Tanılama puanlarında girişim grubu ön test- son test puanlarında istatiksel anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01). Sonuç olarak tip 2 diyabetli bireylere uygulanan ayak bakım protokolünün, ayak bakım bilgi düzeyini arttırdığı ve buna bağlı olarak ayak sağlığı sorunlarını azalttığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus, Diyabetik Ayak, Ayak Sağlığı, Özbakım, Ayak Bakım Protokolü