Amatör basketbolcularda görev ve EGO yönelimleri ile spora bağlılık düzeylerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAMER ERMİSKET

Danışman: ALPARSLAN GAZİ AYKIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Hatay il ve ilçe merkezlerinde Basketbol oynayan amatör basketbolcuların görev ve ego yönelimleri ile spora bağlılık düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2020 – 2021 Amatör Basketbol Ligleri Sezonunda Hatay il ve ilçe merkezlerinde okullar arası maçlarda lisansı çıkarılarak basketbol oynayan ama hepsi liglerde yer almayan 983 erkek, 538 kadın, toplamda 1521 amatör basketbolcu; örneklemi ise bu evren içinden sistematik örnekleme yöntemi ile seçilen 317 amatör basketbolcu oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Duda ve Nichols (1992) tarafından geliştirilen ve Toros (2004) tarafından Türkçeye uyarlanan "Sporda Görev ve Ego Yönelimi Ölçeği (SGEYÖ)" (Task and Ego Orientation in Sport Questionnaire-TEOSQ)" anketi ile Guillen ve Martinez-Alvarado (2014) tarafından geliştirilen, Sırgancı, Ilgar ve Cihan (2019) tarafından Türkçeye uyarlanan "Spora Bağlılık Ölçeği (SBÖ)" (Sports Engagement Scale-SES) kullanılmıştır. Veriler istatistiksel olarak IBM SPSS istatistik 23 paket programı aracılığıyla analiz edilmişlerdir. %95 güven aralığında, p<0,05 düzeyinde anlamlılık aranmıştır. İkili değişkenlerin analizinde bağımsız örneklem T-Testi, 2'den çok değişken içeren analizlerde ise tek yönlü varyans analizi (Oneway ANOVA) ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Kişisel özelliklere göre görev ve ego yönelimleri ile spora bağlılık düzeyleri değerlendirilirken puan ortalamaları üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir. Ayrıca görev ve ego yönelimi ile spora bağlılık arasındaki ilişki değerlendirilirken de aynı yol izlenmiştir. Çalışmanın sonucunda kadın basketbolcuların erkeklere oranla daha fazla görev yönelimli oldukları ve yaptıkları spora bağlı oldukları ortaya çıkmıştır. Sporcuların yaşları büyüdükçe hedef yönelimlerinin ve spora bağlılıklarının arttığı tespit edilmiştir. Eğitim seviyeleri arttıkça görev ve ego yönelimlerinin de arttığı tespit edilmiştir, Gelir düzeyi arttıkça adanma, içselleştirme ve spora bağlılığın arttığı tespit edilmiştir. Spora bağlılık düzeyi ve diğer alt boyutlarda faal olarak basketbol oynama süreleri arttıkça anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Spora bağlılık da dahil olmak üzere bağlı diğer tüm alt boyutlarda anlamlı farklılıklar ulusal başarı düzeyi lehinde tespit edilmiştir. Sporcuların oynadıkları mevkiye ve farklı bir spor dalı ile uğraşma durumlarına göre görev ve ego yönelimleri ve alt boyutları ile spora bağlılık düzeyleri ve alt boyutları arasında anlamlı bir farklılık yoktur.