Hatay ili bademlerinin (Prunus dulcis Mill.) seleksiyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET SÜMBÜL
Danışman: SAFDER BAYAZIT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2010 ve 2011 yılında Hatay ili doğal badem popülasyonunda gerçekleştirilen bu çalışmada yüksek verim ve meyve kalite özellikleri gibi badem ıslah hedefleri doğrultusunda ümitvar olan badem genotiplerinin seçilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada tohumdan elde edilmiş 73 badem genotipi seçilmiştir. Seçilen badem genotiplerinin deniz seviyesinden yükseklikleri 203 m ile 800 m arasında değişmiştir. Badem genotiplerinin ilk çiçeklenme tarihleri 28 Şubat ile 23 Mart, tam çiçeklenme tarihleri 3 Mart ile 30 Mart arasında dağılım göstermiştir. Seçilen badem genotiplerinde hasat 18 Temmuz (HTY-14) ve 7 Ağustos (HTY-56) arasında gerçekleşmiştir. Kabuklu badem yüksekliği 12.26 mm (HTY-16) ile 19.35 mm (HTY-67), kabuklu badem eni 15.06 mm (HTY-53) ile 27.12 (HTY-67) ve kabuklu badem boyu ise 25.21 mm (HTY-30) ile 39.92 mm (HTY-68) arasında değişmiştir. İç badem ağırlıkları 0.43 g (HTY-30) ve 1.29 g (HTY-67), iç badem yüzdesi % 13.25 (HTY-38 ) ve % 50.46 (HTY-28), kabuk kalınlığı 0.93 mm (HTY-28) ile 3.89 mm (HTY-1) arasında değişirken, çift iç oranı badem genotiplerinde % 0 ile % 73.33 arasında gerçekleşmiştir. Bütün genotipler tatlı iç bademe sahip olurken ikiz badem oranı tüm genotiplerde % 0 olmuştur. 15 badem genotipinde iç badem rengi açık, 30 genotipte orta ve 28 genotipte ise koyu olarak saptanmıştır. Seçilen badem genotiplerinin toplam yağ içerikleri % 59.19 (HTY-21) ile % 40.07 (HTY-70) ve toplam protein içerikleri ise % 33.79 (HTY-57) ile % 16.33 (HTY-39) arasında dağılım göstermiştir.Çalışma sonucunda yüksek verimli ve iç badem ağırlığı yüksek 19 genotip badem ıslah çalışmaları için ümitvar bulunmuştur. Bulgularımız Doğu Akdeniz Bölgesinde yer alan Hatay ilinin tohumdan elde edilmiş badem popülasyonu açısından zengin olduğunu da göstermiştir.Anahtar kelimeler: Hatay, badem, genotip, seleksiyon, meyve kalitesi