Türkiye'de bifosfanat grubu ilaç reçete eden tıp hekimlerinin, bifosfanat grubu ilaç kullanımı sonucu diş hekimliği açısından ortaya çıkabilecek risk faktörleri hakkında bilgi ve farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED SAİD ALTUN

Danışman: Fariz Selimli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Bifosfonat grubu ilaçlar, kemik rezorpsiyonunu engelleyerek kemiklerde azalmış olan inorganik maddelerin yoğunluklarının korunmasını sağlayan moleküllerdir. Oral ve intravenöz yoldan kullanılan bu moleküller başlıca osteoporoz, Paget hastalığı, kanserler ve hiperkalsemi tedavisinde endikedir. Bifosfonat ilişkili çene kemiği osteonekrozu bu tedavi sırasında görülen önemli komplikasyonlardan birisidir. Bu çalışmada, bifosfonat reçete eden hekimlerin, çene kemiği osteonekrozu hakkındaki bilgi, tutum ve yönetimleri araştırılmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi tarafından, bifosfonat reçete eden fizik tedavi ve rehabilitasyon, dahiliye, ortopedi ve travmatoloji ile onkoloji alanlarda eğitim gören asistan hekim ve hizmet veren uzman hekimlere gönderilen 20 soruluk anket ile gerçekleştirildi. Elde edilen veriler davranışların tanımlanmasında ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesinde kullanıldı. Bulgular: Çalışmamızda %36,2'si kadın olan 210 hekim dahil oldu ve %50,5'i 5 ile 10 yıl arasında hekimlik yaptığını belirtti. Katılımcıların %70'ini uzman hekimler oluştururken, %41,9'unu dahiliye bölümünde çalışan hekimler oluşturdu. Katılımcıların en sık tercih ettiği molekül alendronat olarak saptanırken, en sık kullanılan hastalık olarak osteoporoz görüldü. Katılımcıların %82,8'i çene kemiği nekrozu hakkında bilgi sahibi iken, %9,2'si tedavi öncesinde diş hekimine danıştığını ve %8,1 tedavi öncesinde dental muayene için yönlendirdiğini belirtti. Hekimlerin literatür takipleri sıklıkları ile çalıştıkları birimler arasında anlamlı bir farklılık görülürken, üniversite hastanesi ve eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapan hekimlerin daha yüksek oranda literatürü takip ettiği görüldü (p=0,002). Sonuç: Bifosfonat grubu ilaçları reçete eden hekimlerin farkındalığının arttırılması, koruyucu hekimlik uygulaması olarak doğabilecek olan bir komplikasyon olan BRONJ için hastaların erken dönemde dental takip yapılması gerektiğini gösteren eğitimler hekimler için eğitici ve hastalar için koruyucu olacaktır.