Bazı makarnalık buğday genotiplerinin bitkisel ve dane kalite özelliklerinin belirlenmesi, Sds-Page yöntemi ile genetik karakterizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELÇUK KIRMAZ
Danışman: MURAT TİRYAKİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın amacı, 32 güncel tescilli makarnalık buğday çeşidi, 11 yerel populasyondan oluşan 43 makarnalık buğday genotipinde bazı bitkisel unsurlarının yanı sıra dane kalite özellikleri inceleyerek, SDS-PAGE yöntemi ile dane protein bantlarına göre genetik benzerliği tespit etmektir. Tarla denemesi 2011/2012 yetiştirme sezonunda yağışa bağlı şartlarda Şanlıurfa ili Harran Ovası koşullarında yürütülmüştür. Bitkiler 4 metre uzunluğundaki parsellere altı sıra ve sıra arası 0.2 m olacak şekilde ve metrekareye 450 tohum gelecek şekilde el ile ekilmiştir. Ekim 14 Aralık tarihinde yapılmıştır. Ekim öncesi toprağa saf olarak 80 kg ha-1 gelecek şekilde 20-20-0 kompoze gübresi uygulanmıştır. Çalışmada hektolitre ağırlığı dışındaki tüm incelenen özellikler bakımından çeşitler arasında istatistik bakımdan önemli fark tespit edilmiştir. Bitki boyu 140,0-78,5 cm, başak uzunluğu 6,57-6,35 cm, başak dane sayısı 28,9-15,1 adet, dane verimi 3047-1066 kg ha-1, bin dane ağırlığı 43,2-34,0 g, dane protein oranı % 20,2-14,8, glüten oranının % 17,6-13,0 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Genotipler % 80'lık benzerlik oranına göre altı grup oluşturmuşlardır. Bunlar; Akçakale-2000, Güneyyıldızı, Levante, Havrani, Menceki, Minaret, Sarıçanak 98, Yelken 2000, Şırnak, Zühre, Eyyubi, Artuklu, Kurtalan, Altıntoprak 98, Minaret, Altıntaş-95 ve Karadere (A grubu), Kızıltan 91, Kunduru 1149, Eminbey Karakılçık, İmren, Svevo, Tüten 2002, Fuatbey 2000, Hacıhalil, Zenit, Saragolla ve Bağıcak (B grubu), Diyarbakır-81, Aydın-93 ve Fırat-93 (C grubu), Harran-95, Şahinbey, Altın 40/98 ve Çakmak-79 (D grubu), Claudio, Kümbet 2000 ve Hacıhalil (E grubu) ve Çeşit-1252, Yılmaz 98, Dumlupınar ve Amonos-97 (F grubu) şeklinde gerçekleşmiştir. Benzerlik katsayısı % 70'e çekildiğinde tüm genotipler iki grupta yer almış, A, B ve C grubu genotipleri kendi arasında, D, E ve F grubu kendi arasında benzer olmuşlardır.