Modernleşmenin kültürel araçlarından biri olarak müzik reformu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞERMİN GÜNDÜZ

Danışman: OLCAY ÖZKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Osmanlı'da Batılılaşma sürecinde başlayan çoksesli Batı tekniği ile müziğe geçişin ilk adımlarının Cumhuriyet döneminde Türk musiki inkılabı içerisinde nasıl görüldüğü ve uygulandığı modernleşme sürecinin müziğe, enstrümanlara ve enstrümanların kullanım alanlarına nasıl etki ettiğini konu almaktadır. Sürecin incelenmesine II. Mahmut dönemindeki ordu müziğindeki değişim ile başlanmış bu incelemenin sağlıklı olabilmesi adına Osmanlı'daki önemli musiki kurumları olan Enderun, Mevlevihaneler ve Mehterhane ele alınmıştır. Ardından tarihsel perspektif ile sürecin takip edilmesiyle beraber tarihsel kaynaklardan yararlanılarak Cumhuriyet döneminde yapılan inkılaplar ve bunlara dair Atatürk'ün fikirleriyle Cumhuriyet döneminde müziğin icrası için önemli olan köy enstitüleri, Halkevleri ve halkodaları, Musiki Muallim Mektebi de incelenmiştir. Türkiye'de kültür tarihi ile ilgili çalışmalar son yıllarda derinlik kazanmaya başlasa da müziğin tarihsel gelişimi, diğer inkılaplar ve modernleşme süreci ile ilişkisi, Türk Musiki İnkılabının toplumsal etkileri konusunda yapılan çalışmaların yeterli sayıda olduğu pek söylenememektedir. Özet olarak bu çalışmada müzik kültürü, inkılapların halka yansıması alanında bir parametre sayılarak bütünsel bir biçimde incelenmeye ve Atatürk'ün düşünceleri ile temellendirilerek anlatılmaya gayret edilmiştir. Bu süreçte inkılaplar ile ilgili yazılmış kaynaklar derlenmiş, döneme ait bazı gazete yazıları ve haberler gözden geçirilmiş, Atatürk'ün sözleri ile müzik inkılabının amaç ve hedefleri arasındaki bağlantılar incelenmiş, müziğin icra ve üretim merkezleri olan kurumlar Osmanlı ve Cumhuriyet sürecinde incelenerek bağlantıları gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Musiki İnkılabı, Müzik Reformları, Batılılaşma, Modernleşme, Cumhuriyet Dönemi.