Karşılaştırmalı bir kültürel coğrafya araştırması: Samandağ, Yayladağı ve Kumlu (Hatay) kırsalında tandır fırını üretimi ve kültürü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, COĞRAFYA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAHİME ŞEN
Danışman: HULUSİ KARAGEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hatay, farklı kültür ögelerinin bir arada yoğrulduğu bir kültür mozaiğidir. Bu kompleks yapının en önemli motiflerinden biri de tandır fırını ve kullanımının beraberinde getirdiği kültürdür. Tandır olgusu, bir yandan el sanatları ürünü, diğer yandan zengin mutfağının bir enstrümanı olarak Hatay için önemli bir yere sahiptir. Yüz altmıştan fazla sayıda tanımına rastladığımız kültür kavramı; kişiden kişiye değişebilen, dönüşebilen ve yorumlanabilen bir kavramdır. Literatürde rastlanan en yaygın tanımları dikkate alarak özetlemek gerekirse kültür, insanoğlunun kazandığı bilgi, sanat, ahlak, gelenekler, …vb. diğer yetenek ve alışkanlıkları kapsayan karmaşık bir bütünü, "bütün bir yaşam biçimini" ifade etmektedir. Yeryüzünde var olan kültürleri kuramsal ya da uygulamalı olarak ele alarak, mekânsal dağılımını ortaya koymak ise coğrafya biliminin temel uğraşı alanıdır. Dolayısıyla bir kültürel coğrafya çalışması olan bu araştırmada tarihi dokusu, zengin kültürü ve doğal güzellikleriyle tanınan Hatay ilinin Samandağ, Yayladağı ve Kumlu ilçelerinin kırsal kesiminde yaygın olarak kullanılan tandır fırını ve kullanımının ortaya çıkardığı kültür üzerinde durulmuştur. Konuya bir yandan el sanatları açısından yaklaşılarak tandır fırını yapımına, diğer yandan da kullanımı açısından bakılarak tandır kültürünün evrimine değinilmiştir. Bulunduğu coğrafi konum itibariyle Hatay ili, Ortadoğu ile Anadolu mutfak kültürünün karşılaşma sahasında yer aldığından çok çeşitli yemek ve sofra geleneklerine sahiptir. Hatay, bu zenginliği ile kendine özgü bir mutfak kültürü oluşturabilmiştir. Bu özgün mutfak kültürü içerisinde önemli bir yere sahip olan tandır fırını, gerek yapımı ve gerekse içinde pişirilen ürünleri ile yörenin tanıtımında özel bir yere sahiptir.