HIV hastalarında antiretroviral tedavinin lenfosit alt grup ve CD38 ile HLADR üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER BİYOKİMYA VE GENETİK (DR), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE KEŞRE
Danışman: OĞUZHAN ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV) kişilerin immün sistemini hedef alan ve AIDS 'e neden olan bir hastalıktır. Bu çalışmada HIV pozitif bireylerde antiretroviral tedavinin lenfosit alt gruplar ile T hücre aktivasyon belirteçlerinden olan CD38 ve HLADR üzerine etkisinin akım sitometri ile araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya HIV pozitif saptanan 30 yeni hasta, 3 ay rutin anti-viral tedavi almış 30 takip hastası ve 20 sağlıklı birey kontrol grubu olarak dâhil edildi. Tüm bireylerden akım sitometri ve hemogram ölçümleri için EDTA'lı tüplere tam kan örnekleri alındı. Tam kan örneklerinde hemogram ölçümleri yapıldı ve aynı örnekte T, B, NK ve T lenfosit alt gruplarının yüzdeleri akım sitometrik yöntem ile ölçüldü. Absolut sayıları double platform yöntemine göre hesaplandı. Ayrıca T hücrelerinde CD38 ve HLA-DR aktivasyon belirteçleri akım sitometri yöntemiyle analiz edildi. Rutin biyokimya parametreleri spektrofotometrik yöntemle otoanalizörde ölçüldü. IL-2 düzeyleri ELISA yöntemiyle çalışıldı. CD4/CD8 oranı ile CD4+ T hücre sayısı ve CD4+/CD38+ hücre yüzdesi Yeni Tanı grubunda kontrole göre anlamlı derecede düşük (Sırasıyla, p=0.022, p=0.001, p=0.026) iken CD8+ T hücre sayısı ve CD8+/CD38+ ve CD8+/HLADR+ hücre yüzdesi anlamlı derecede yüksekti (sırasıyla, p=0.011, p<0.001). Tedavi sonrası grupta ise CD4+ hücre sayısı ve CD4+/CD38+ yüzdesi Yeni Tanı grubuna göre anlamlı derecede yüksek iken (sırasıyla, p=0.001, p=0.006), CD8+/CD38+ ve CD8+/HLADR yüzdesinde anlamlı azalma saptandı (p<0.001, p=0.003). Tedavi sonrasında CD8+ T hücrelerin absolut sayısında değişiklik saptanmadı. CD4+/HLADR yüzdesinde anlamlı fark yoktu. Serum IL-2 değerleri ise sadece Tedavi alan grupta anlamlı derecede düşüktü. CD8+ T hücreleri üzerinde CD38 ve HLA-DR MFI değerleri HIV enfekte hastalarda arttığı ve ART sonrasında azaldığı gözlemlenmiştir. Buna göre HIV hastlarının tanı ve takibinde CD4+ T hücre absolute sayılarının incelenmesi yanında CD8+ T hücreleri üzerindeki aktivasyon antijenlerinden CD38 ve HLADR'nin hem yüzde hem de MFI değerleri de göz önünde bulundurulmalıdır. Ayrıca ART etkinliğinin değerlendirilmesinde de bu iki aktivasyon parametresinin ilave bir belirteç olarak potansiyel taşıdığını düşünmekteyiz.