Kronik myeloid lösemi hastalarında tiyol-disülfid dengesi

FİRDEVS HAZEL ÇAĞLAR

Kronik myeloid lösemi hastalarında tiyol-disülfid dengesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİRDEVS HAZEL ÇAĞLAR

Danışman: HASAN KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Son çalışmalarda Kronik miyeloid lösemi (KML) patogenezinde oksidatif stresin etkili olduğu belirtilmiştir. İçerisinde Tiyol grubu bulunan bileşikler oksidatif strese karşı savunmada önemli bir yere sahiptir. Tiyol-disülfid dengesinin bozulmasının pek çok hastalıkta rolü olduğu yakın zamanda yapılan çalışmalarda görülmüştür. Bu çalışmanın amacı KML hastalarında yeni bir oksidatif stress parametresi olarak dinamik tiyol-disülfid homeostazisini araştırmaktır. Gereç ve yöntem: 60 KML hastası, 60 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplam 120 katılımcı çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya katılan tüm KML hastaları ve sağlıklı gönüllülerin serumda total tiyol (–SH+–S-S–) ve nativ tiyol (–SH) düzeyleri ölçüldü. Dinamik disülfid bağ düzeyi (–S-S–) ve (–S-S–) x 100 / (-SH), (–S-S-) x 100 / (–SH+–S-S–) ve –SHx100 / (–SH+–S-S–) oranları bu değerlerden hesaplandı. Elde edilen veriler KML hastaları ve sağlıklı gönüllüler içinde kıyaslandı. Bulgular: Nativ tiyol ortalama değeri KML grubunda 271,40±77,75 idi. Kontrol grubundaki nativ tiyol ortalama değeri 267,40±82,52 saptandı. Bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (P=0,488). KML grubundaki total tiyol ortalama değeri 349,37±95,20; kontrol grubundaki total tiyol ortalama değeri 322,32±96,1 saptandı. KML hastalarında total tiyol düzeyi kontrol grubuna göre yüksek bulunsa da istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı (P=0,082). Diğer değerleri incelediğimizde; KML hasta grubunda disülfid değeri ortalama 38,98±12,87 saptanırken, kontrol grubunda bu değer 27,46±13,30 saptandı. Hasta grubunda disülfid değeri anlamlı olarak yüksek (P≤0,001), Nativ Tiyol/Disülfid oranı KML grubunda 7,48±2,28, kontrol grubunda 13,92±13,62; KML'de anlamlı olarak düşük (P≤0,001), Total Tiyol/Disülfid oranı KML grubunda 9,48±2,28, kontrol grubunda 15,91±13,62; KML de anlamlı olarak düşük (P≤0,001), Nativ Tiyol/Total Tiyol oranı KML hastalarında 0,78±0,06, kontrol grubunda 0,83±0,06; KML de anlamlı olarak düşük (P≤0,001) olarak belirlendi. Birinci kuşak TKİ kullanan hastalarda disülfid ortalama değeri 39,37±12,26 saptanırken birinci kuşak TKİ direnci veya intoleransı gelişip ikinci kuşak TKİ'ye geçilen hastalarda ortalama disülfid değeri 40,33±13,02 saptandı. Bu iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (P=0,862). Bu iki grup arasında Total Tiyol, Nativ Tiyol, Nativ/Total Tiyol, Nativ Tiyol/Disülfid, Total Tiyol/Disülfid değerleri açısından da istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. BCR-ABL≥%0,1 olan hastalarla ve BCR-ABL <%0,1 olan hastaların tiyol, nativ/total tiyol, disülfid, native tiyol/disülfid, total tiyol/disülfid, native tiyol değerleri karşılaştırıldığında bu gruplar arasında da anlamlı ilişki tespit edilememiştir. Sonuç: Sonuç olarak KML hastalarında tiyol-disülfid dengesinin disülfid yönüne kaydığı, nativ tiyol ve total tiyol ortalamalarının KML ve kontrol grupları arasında anlamlı düzeyde fark içermediği, BCR-ABL pozitifliği ve 1. Kuşak TKİ direnci ile tiyol disülfid arasında bir ilişki olmadığı görülmüştür. Bu konuyla ilgili daha ileri çalışmaların yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Tiyol-disülfid, Kronik myeloid lösemi, Oksidatif stres