Hicaznar çeşidinde etefon ve NAA uygulamalarının çiçek oluşumu, meyve verim ve kalite özeliklerine etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ YILMAZ

Danışman: OĞUZHAN ÇALIŞKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen 'Hicaznar' çeşidinde Etefon ve Naftalin Asetik Asit (NAA) uygulamalarının çiçek oluşumu, meyve verim ve kalite özelliklerine etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 'Hicaznar' çeşidine ait A ve B tipi çiçek sayısı, tekli ve çoklu çiçek sayısı, çiçek oluşum yeri (%), ilk meyve tutumu (%), B tipi çiçekte ilk meyve tutumu (%), olgun meyve tutumu (%), B tipi çiçekte olgun meyve tutumu (%), ağaç başına meyve sayısı (meyve/ağaç), ağaç başına verim (kg/ağaç), dekara verim (ton/da), meyve ağırlığı (g), meyve eni (mm), meyve boyu (mm), kaliks uzunluğu ve çapı (mm), meyve kabuk ve dane rengi, kabuk kalınlığı (mm), dane randımanı (%), yüz dane ağırlığı (g), suda çözünebilir kuru madde içeriği (%), pH, titre edilebilir asitlik (%) analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda, Etefon ve NAA uygulamalarının 'Hicaznar' çeşidinde A tipi ve B tipi çiçek oluşumu yüzdesini, meyve verim ve kalite özelliklerini farklı düzeylerde etkilediği tespit edilmiştir. Bu çalışmada, genel olarak Etefon ve NAA uygulamalarının (250 ppm Etefon dışında) B tipi çiçek miktarını kontrol bitkilerine göre arttırdığı tespit edilmiştir. Özellikle 50 ppm ve 100 ppm NAA uygulamalarının A tipi çiçek oranını azaltırken, B tipi çiçek oranını arttırdığı tespit edilmiştir. 2021 ve 2022 yıllarında 50 ppm NAA (sırasıyla 4.27 ton/da, 3.37 ton/da) ve 100 ppm NAA (sırasıyla 4.04 ton/da, 3.53 ton/da) uygulamalarından en yüksek dekara verim elde edilmiştir. Ayrıca, dekara verimin uygulama dönemlerine göre önemli farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Yeşil yaprak döneminde yapılan uygulamaların 2021 ve 2022 yıllarında dekara verimi (sırasıyla 3.15 ton/da ve 3.02 ton/da) kırmızı-kahverengi yaprakçık (sırasıyla 2.89 ton/da ve 2.88 ton/da) göre daha fazla arttırdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, 'Hicaznar' çeşidinde 50 ppm ve 100 ppm NAA uygulamalarının B tipi çiçek miktarı yanında meyve verim ve kalite özelliklerini arttırdığı için pratikte kullanılabileceği söylenebilir.