Video temelli oyunların serebral palsili bireylerde denge, gövde propriyosepsiyonu, motivasyon ve yaşam kalitesine etkilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON (DR), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKAN ÇİÇEK

Danışman: SABİHA BEZGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; serebral palsili (SP) bireylerin rehabilitasyonunda kullanılan video temelli oyunların denge, propriyosepsiyon duyusu, motivasyon ve yaşam kalitesi üzerine yaşa bağlı etkilerini incelemektir. Çalışmamızda yaşı 4-18 yıl aralığında değişen 42 SP'li birey katıldı. Bireyler 4-11 yaş aralığında olanlar çocuk ve 12-18 yaş aralığında olanlar ergen olarak ikiye ayrıldı. Sonrasında iki yaş grubuda kendi içlerinde olgu ve kontrol grubu olarak randomize edildi. Olgu grubunda 4-11 yaş arası on bir birey ve 12-18 yaş arası on birey, kontrol grubunda da 4-11 yaş arası on bir birey ve 12-18 yaş arası on birey yer aldı. Her gruba toplam 10 hafta süreyle haftada 2 kez olmak üzere fizyoterapi ve rehabilitasyon programı uygulandı. Buna ek olarak olgu gruplarına haftada 2 defa ortalama 20-30 dakika Xbox Kinect 360® oyun cihazında video temelli oyunlarla eğitim verildi. Bireylerin ICF (İşleyiş, Engellilik ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması)'e göre değerlendirilmesinde denge için tek ayak üzerinde durma testi, gövde propriyosepsiyon duyusu için Açı Tekrarlama Testi, motivasyon için Pediatrik Motivasyon Ölçeği ve yaşam kalitesi için Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Tedavinin sonucunda, denge bakımından tek ayak üzerinde duruş süreleri baz alındığında hem kontrol grubu hem de olgu grubunda anlamlı artış görüldü. Gövde propriyosepsiyon duyusunda ise 2 grupta da tedavi sonrasında fark görülmedi. Motivasyon ve yaşam kalitesi bakımından ise sadece olgu grubunda anlamlı bir artış görüldü (p<0,05). Dört grup içinde en yüksek değişim oranının ise, gövde propriosepsiyon duyusunda olgu çocuk grubunda; tek ayak üzerinde durma süresi ve motivasyonda olgu ergen grubunda olduğu belirlendi. Yaşam kalitesi puanlarına göre ise duygusal sağlık olarak en fazla değişim olgu ergen grubunda yaşanırken diğer tüm parametrelerde en fazla artış olgu çocuk grubunda oldu. Bu çalışmanın sonuçlarına göre fizyoterapi ve rehabilitasyon programına ek olarak uygulanan video temelli oyunların SP'li çocuklarda motivasyon ve yaşam kalitesi bakımından etkili olduğu bulundu. Video temelli oyunların ergenler ve çocuklarda aynı parametre için aynı gelişmeyi göstermediği, bireyde gelişim beklenirken yaşa dikkat edilmesi gerektiği görüldü.