İnorganik arsenik ve vanadyum bileşiklerinin detoksifikasyonunda glutatyonun rolü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YELİZ ÇAKIR

Danışman: DENİZ YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın amacı, inorganik arsenik ve vanadyum bileşiklerine maruz kalan insan eritrositlerinde glutatyon düzeylerindeki değişimleri, hücre dışına glutatyon çıkışı ve glutatyon çıkışını etkileyen faktörleri araştırmaktı. Eritrositler 10 mM arsenite 4 saat süreyle maruz kaldıktan sonra hücre içi NPSH konsantrasyonu 0.767 ? 0.0017 ? mol/ml eritrosit düzeyine düşmüştür. Hücre içi NPSH konsantrasyonun düşmesi ile birlikte, hücre dışı NPSH konsantrasyonu 4 saatte 0.481 ? 0.0005 ? mol/ml eritrosit seviyesine ulaşmıştır. Hücre dışı NPSH düzeylerindeki artışa paralel olarak, arsenite maruz kaldıktan sonra hücre dışı glutatyon düzeylerinde önemli artış olduğu saptanmıştır. 1, 5 ve 10 mM arsenite maruz kaldıktan sonra hücre dışı glutatyon konsantrasyonları 0.122 ± 0.0013, 0.226 ± 0.003, 0.274 ± 0.004 ? mol/ml eritrosit düzeyine ulaşmıştır. Süpernatanların meso-2,3-dimerkaptosüksinik ile muamele edilmesi hücre dışı ortamda belirlenen glutatyon konsantrasyonunun önemli oranda artmasına sebep olmuştur. MRP ve Pgp membran taşıyıcılarının inhibitörleri olan MK-571 ve verapamil gibi bileşiklerin kullanılması eritrositlerden glutatyon çıkışını azaltmıştır. Bu azalma, bahsedilen membrane taşıyıcılarının hücrelerden glutatyon çıkışında rolü olduğunu göstermektedir. Benzer şekilde eritrositler 10 mM vanadata 4 saat süreyle maruz kalmaları sonucunda hücre içi NPSH düzeyi tamamen sıfırlanmıştır. Hücre içi NPSH konsantrasyonun tamamen boşalmasıyla birlikte hücre dışı NPSH konsantrasyonu 4 saatte 0.1410 ± 0.0005 ?mol/ml eritrosit seviyesine ulaşmıştır. Hücre dışı NPSH düzeylerindeki artışa paralel olarak, vanadata maruz kaldıktan sonra hücre dışı glutatyon düzeylerinde önemli artış olduğu saptanmıştır. 1, 5 ve 10 mM vanadata maruz kaldıktan sonra hücre dışı glutatyon konsantrasyonları sırasıyla 0.0150 ± 0.001, 0.0330 ± 0.001, ve 0.0576 ± 0.002 ?mol/ml eritrosit düzeyine ulaşmıştır. Süpernatanların meso-2,3-dimerkaptosüksinik ile muamele edilmesi hücre dışı ortamda ölçülen glutatyon konsantrasyonunu önemli oranda arttırmıştır. Bir MRP inhibitörü olan MK-571' in kullanılmasıda eritrositlerden glutatyon çıkışını azaltmıştır. Glutatyon çıkışında gözlenen azalma, bu membran taşıyıcılarının eritrositlerden glutatyon çıkışında rolü olduğunu göstermektedir. Yine bir metilasyon inhibitörü olan periodat ile oxide edilen adenozininde hücrelerden glutatyon çıkışının azalmasına sebep olmaktadır. Hücre dışı ortamda glutatyon seviyelerindeki bu azalma glutatyon çıkışının düzgün çalışan hücresel bir metilasyon işleminin varlığını gerektirdiğini ve hücre dışı ortamda belirlenen glutatyonun bir kısmının GSH-metilarsenik ve GSH-metilvanadyum komplekslerinden kaynaklanabileceğini göstermektedir. Bu çalışmanın sonuçları eritrositlerin arsenit ve vanadat'a maruz bırakıldıklarında hücre dışına serbest redükte glutatyon ve glutatyon komplekslerinin transport edildiğini göstermektedir.2012, 144 sayfaAnahtar Kelimeler: Arsenit, Vanadat, Glutatyon, İnsan Eritrositleri, Glutatyon transportu, MRP1, NPSH