Hatay ili Samandağ ilçesindeki mandalin çeşitlerinde Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata (wiedemann) (Diptera: tephritidae)'nin kitlesel tuzaklama ile kontrolü ve zarar oranının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CUMHUR ALPHAN ÇAY
Danışman: NİHAT DEMİREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akdeniz meyve sineği (AMS), Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), ülkemizde turunçgillerin önemli bir zararlısıdır. Çalışma 2019-2020 yıllarında Hatay'nın Samandağ ilçesinin Mızraklı beldesindeki beş mandarin bahçelerinde Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata Wied. (Diptera: Tephritidae)'nin kitlesel tuzaklama ile kontrolü ve zarar oranının belirlenmesi amacı yürütülmüştür. Çalışmada sayıları örnekleme yapılan bahçelere göre değişen Lastfly tuzak (cezbedici + insektisit) ile Satsuma (Bahçe I), Okitsu (Bahçe II), Satsuma + Okitsu (Bahçe III), Satsuma (Bahçe IV) ve Satsuma (Bahçe V) gibi mandalina çeşitleri üzerinde yürütülmüştür. Hasattan önce tuzakların kurulduğu mandalina ağaçları hariç, farklı tarihlerde, her parselde 10 adet ağaç seçilmiş ve her ağaçtan 50 adet olmak üzere her bahçeden toplam 500 meyvesi kontrol edilmiş ve vuruklu mandalina meyvesi sayısı kaydedilmiştir. 2019 yılında Satsuma mandalina çeşidinde 15 Lastfly tuzak tarafından 4643 adet AMS, Okitsu mandalina çeşidinde 18 Lastfly tuzak tarafından 5848 adet AMS, Satsuma + Okitsu mandalina çeşidinde 24 Lastfly tuzak tarafından 2938 adet AMS, Satsuma mandalina çeşidinde 25 Lastfly tuzak tarafından 1253 adet AMS, Satsuma mandalina çeşidinde 22 Lastfly tuzak tarafından 4580 adet AMS ergin yakalanmıştır. 2020 yılında Satsuma mandalina çeşidinde 15 Lastfly tuzak tarafından 807 adet AMS, Okitsu mandalina çeşidinde 15 Lastfly tuzak tarafından 452 adet AMS, Satsuma + Okitsu mandalina çeşidinde 30 Lastfly tuzak tarafından 16062 adet AMS, Satsuma mandalina çeşidinde 20 Lastfly tuzak tarafından 2629 adet AMS, Satsuma mandalina çeşidinde 26 Lastfly tuzak tarafından 3925 adet AMS ergini yakalanmıştır. 2019 yılında AMS'nin en fazla zarar oranı Satsuma mandalina çeşidinde %1.4 ile 8 Kasım'da Okitsu çeşidinde %1 ile 25 Ekim'de, Satsuma + Okitsu çeşidinde %4.4 ile 1 Kasım'da, Satsuma mandalina çeşidinde %4.2 ile 18 Ekim'de, Satsuma mandalina çeşidinde %5.2 ile 18 Ekim'de tarihinde yapılan örneklemede olarak tespit edilmiştir. Akdeniz meyve sineğinin en fazla zararı %3.45 ortalama ile satsuma (Bahçe V), bunu sırası ile %2.93 ortalama ile Satsuma (Bahçe IV), ve %2.52 ile Satsuma+Okitsu (Bahçe III), %0.53 ortalama ile Satsuma (Bahçe I) ve %0.42 ortalama ile Okitsu (Bahçe II) takip etmiştir. 2020 yılında AMS'nin en fazla zarar oranı Satsuma mandalina çeşidinde %1.4 ile 27 Ekim'de, Okitsu çeşidinde %1 ile 8 Eylül'de, Satsuma + Okitsu çeşidinde %10.2 ile 10 Kasım'da, Satsuma mandalina çeşidinde %1.6 ile 29 Eylül, Satsuma mandalina çeşidinde %3.6 ile 3 Kasım tarihinde yapılan örneklemede olarak tespit edilmiştir. Akdeniz meyve sineğinin en fazla zararı %4.5 ortalama ile Satsuma + Okitsu (Bahçe III), bunu sırası ile %1.56 ortalama ile Satsuma (Bahçe IV) ve %0.72 ile Satsuma (Bahçe I) ve (Bahçe V), %0.35 ortalama ile Okitsu (Bahçe II) takip etmiştir.