Gebe koyunlarda eksojen melatonin uygulamasının oksidatif durum ve antioksidan enzim aktivitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, VETERİNERLİK DOĞUM, JİNEKOLOJİ VE SUNİ TOHUMLAMA ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUFAN CAN TEKİN
Danışman: Ayşe Merve Köse
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sunulan çalışmada, endojen bir antioksidan olan melatoninin gebe koyunlarda eksojen yolla kulak implantı şeklinde uygulanmasının gebelik sürecinde oksidatif durum ve antioksidan enzim aktivitesi üzerine olan etkisinin araştırılması amaçlandı. Çalışmada sağlıklı ve fertil, 3-5 yaş aralığında, 70 baş İvesi ırkı koyun kullanıldı. Koyunların östrüs senkronizasyonu 10 gün süreyle intravaginal sünger ve sünger çıkartılma günü d-cloprostenol ve PMSG enjeksiyonu ile sağlandı. Koyunlar elde aşım ile çiftleştirildi. Koyunlara aşımlardan 35 ve 50 gün sonra iki kez transabdominal ultrasonografi uygulandı. Gebelik verileri kaydedildi ve gebe koyunlar rastgele seçilerek iki gruba ayrıldı. Doğumlardan sonra doğan yavru sayıları ve yavru ağırlıkları kaydedildi. Gebeliklerin yüzüncü gününde bir gruba (n:23, deneme) 18 mg melatonin içeren deri-altı implant uygulandı. Diğer gruba (n:23, kontrol) herhangi bir uygulama yapılmadı. Deneme ve kontrol grubundaki koyunlardan aşımdan önce, gebeliğin 1., 2., 3. ayı, 100. günü, 4., 5. ayı ve doğum sonrası 10. gün kan örnekleri alındı. Kan örneklerinden serum progesteron, malondialdehit, süperoksit dismutaz ve katalaz seviyeleri ölçüldü. Koyunların östrus oranı %84.05 konsepsiyon ve gebelik oranları sırasıyla 35. günde %77.5 ve %65.21; 50. günde %79.3 ve %66.7 olarak belirlendi. Üç hayvanda erken fetal ölüm (%6.1) belirlendi. Hem deneme hem de kontrol gruplarında 0. aydan 5. aya kadar progesteronun aratarak ilerlediği (p 0.05) belirlendi. Deneme grubunda MDA seviyesinin gebeliğin birinci ayından 100. gününe kadar artış gösterdiği tespit edildi (p 0.05). Deneme grubunda 4. aydaki SOD seviyesinin birinci aydaki SOD seviyesine göre daha yüksek olduğu ve 4. aydan sonra azalma gösterdiği belirlendi (p 0.05). Sonuç olarak koyunların gebeliğin ikinci ve üçüncü ayında oksidatif strese yatkın olduğu, gebelik sırasında uygulanan melatoninin oksidatif stresin üstesinden gelmek için ve antioksidan aktiviteye katkı sağlamak için faydalı olabileceği kanısına varıldı. Fetal gelişime katkı sağlanması amacıyla ve antioksidanların etkinliklerinin tam olarak yansıtabilmek için daha geniş kapsamlı çalışmaların yapılmasının gerekli olduğu düşünüldü.