Sentez metin yazmaya yönelik düzenlenen eğitimin yedinci sınıf öğrencilerinin sentez metin yazma becerilerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİDAN GEÇİCİ
Danışman: BİLGİNER ONAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı sentez metin yazma becerisini geliştirmeye yönelik olarak düzenlenen eğitimin, ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin sentez metin oluşturma başarısına etkisini araştırmak; öğrenci ürünleri ve eğitim sürecine ilişkin öğrenci görüşleri yoluyla eğitimin etki durumunu değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, Hatay il merkezine bağlı bir devlet okulunun 7. sınıfında öğrenim gören 51 öğrenciyle (26 deney, 25 kontrol grubu) yapılan araştırma, karma yöntem desenlerinden İç İçe Desene göre modellenmiştir. Araştırmada öntest - sontest kontrol gruplu yarı deneysel desene göre yapılan eğitim uygulaması çalışmanın nicel boyutunu oluşturmaktadır. Nicel boyuttan elde edilen bulguları açıklamak ve desteklemek için yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve doküman analizleri de çalışmanın nitel boyutunu oluşturmaktadır. Nicel boyutta, deneysel uygulamadan önce grupların eşitlenmesi sürecinde deney ve kontrol grubu, sentez metin yazma başarısını etkileyebileceği düşünülen okuduğunu anlama başarısı, genel yazma başarısı, ön bilgi ve Türkçe dersi akademik başarılarına göre eşleştirilmişlerdir. Deneysel uygulamada, öğrencilerin sentez metin yazma becerilerini geliştirmek amacıyla hazırlanan materyallerle eğitim verilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen Sentez Metin Yazma Analitik Değerlendirme Rubriği, Yazılı Anlatım Değerlendirme Rubriği ve Ateş (2008) tarafından geliştirilen Okuduğunu Anlama Testi ile toplanmıştır. Nitel boyuttaki görüşme verileri için de yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, sentez metin yazma eğitimi alan öğrencilerin öntest ve sontest puanları arasında sontest lehine anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarının sontestlerinde deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sentez metin yazma eğitimi almayan kontrol grubu öğrencilerinin öntest ve sontest puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Doküman incelemesi ve görüşmeler yoluyla toplanan nitel verilerin de nicel sonuçları desteklediği, sentez metin yazma eğitimi alan öğrencilerin metinlerinin niteliğinde ve öğrenci görüşlerinde olumlu değişimler olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, sentez metin oluşturma eğitiminin öğrencilerin sentez metin oluşturma başarılarını; konuyla ilgili görüş ve duygularını olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Söylem Sentezi, Sentez Metin Oluşturma, Kaynaklardan Yazma, Yazma Becerisi, Yazma Eğitimi, Metin Sentezi.