Eritrositlerde sitein transportuna azaserin'in etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHARREM ATLI
Danışman: DENİZ YILDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalısmanın amacı, insan eritrositlerinde sistein giris ve çıkısı üzerine azaserinin etkisinin arastırılmasıdır. Azaserin, güçlü bir kanserojendir ve özellikle pankreasta tümör olusumuna neden olmaktadır. Glutamin kullanan enzimleri inhibe ettigi ve böylece hücrelerde de nova pürin sentezini karıstıgı bilinmektedir. Azaserin hücrelerin DNA'sında hasara neden olmakta olup, bu etkisi çogunlukla tümör olusumuna katılıcı özeligi olarak kabul edilmektedir. Azaserin bazı dokularda tümör meydana getirirken bazı dokularda tümör meydana getirmez ancak bu dokularda tümör meydana getirmesinde baska faktörlerde rol oynayabilir. Azaserin yapısal olarak glutamine benzer ve bu nedenle enzim aktiviteleri ve maddelerin membran transportu dahil birçok biyolojik olayda rol alır. Glutamin ve sistein benzer bir transport paylasım mekanizması gösterir. Buna nedenle; bir glutamin analogu olan azaserin, hücre membranından sistein transportunu etkileyebilir veya tam aksine sistein varlıgı hücrelerden azsarinin girisini ya da çıkısını etkileyebilir. Bu çalısmada eritrositler, azaserin ve sisteinin farklı konsantrasyonlarıyla muamele edilerek daha sonra zardan sistein giris ve çıkısı ölçüldü. Çalısmalarımız, azaserinin eritrosit membranlarının çift yönlü sistein transportu üzerinde bir etkiye sahip oldugunu göstermistir. Azaserin varlıgında ve yoklugunda (1.9 ± 0.14 ?mol/ml/eritrosit) hücrelere sistein girisi karsılastırıldıgında 2 mM (2.4 ± 0.07 ?mol/ml/eritrosit) azaserin varlıgında küçük bir miktarda sistein girisinin oldugu tespit edilmistir. Glutaminin sistein transportu üzerine olan etkisi de benzer olarak degerlendirilmistir. Eritrositlerden sistein çıkısında azaserin daha etkili olup, bu artıs azaserinin 0.5 mM konsantırasyonuyla baslamakta ve konsantrasyona baglı olarak artıs göstermektedir. Eritrositlerden sistein çıkıs oranı 2 mM azaserin varlıgında 0.71 ± 0.05 ?mol/ ml/ eritrosit iken azaserin yoklugunda 0.51 ± 0.01 ?mol/ ml/ eritrosit dir. Elde edilen bulgular azaserinin, azaserin/sistein degisimi mekanizmaları aracılıgıyla eritrositlere girebildigini göstermekte olup, glutamin azaserinle yapısal olarak benzerlik gösterse de sistein girisi üzerinde herhangi bir etki meydana getirmedigi tespit edilmistir. Bununla birlikte 2 mM glutamin eritrositlerden sistein çıkısını önemli derecede artırmıstır. Bulgular kanserojen bir madde olan azaserinin eritrosit membranlarında sistein degisim makanizmalarını etkiledigini göstermekte olup, azaserinin meydana getirdigi DNA hasarı ve enzim faaliyetleri üzerindeki etkilerine ek olarak azaserinin tanımlanan bu mekanizmalar ile kanser olusumuna neden olabilecegi ileri sürülebilir. Azaserin sistein degisim mekanizmalarıyla hücrelere girisi artırırken sistein varlıgını sınırlayabilir. Buda azaserinin dokularda birikmesinde ve tümör olusumunda etkin olabilir. 2007, 59 Sayfa Anahtar kelimeler: Azaserin, Karsinogeneti, Sistein transportu