1980 sonrası dönemde Türkiye'de muhafazakâr düşüncenin evrimi (1980-2001)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHİTTİN IŞIK

Danışman: NİZAM ÖNEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Muhafazakâr ve muhafazakârlık, sosyal bilimcilerin üzerinde en çok tartıştığı ve en az fikir birliğine vardığı kavramlar arasında yer almaktadır. Bir tutum olarak bu kavramların kökleri çok gerilere götürülse de ideolojik açıdan muhafazakâr ve muhafazakârlık esas olarak modern olgular olup modernleşmeyle beraber tartışmaya başlanan kavramlardır. 1980 sonrası Türk muhafazakârlığının analiz edildiği bu çalışmanın amacı, 1980-2001 arası dönemde Türkiye'de muhafazakâr düşüncenin geçirdiği evrimi siyasal, ekonomik, toplumsal ve kültürel açıdan değerlendirmektir. Bu çerçevede çalışmada nitel araştırma tekniklerinden metin içi analiz yöntemine başvurulmuş, söylem ve eylem araştırması yapılmış, yer yer nicel verilere de yer verilmiştir. Türk muhafazakârlığının Batı muhafazakârlığıyla kesişen yönleri olmakla birlikte Batı muhafazakârlığından ayrılan belirgin özellikleri mevcuttur. Türk muhafazakârlığı; anti-kapitalist bir çizgide gelişmemiş, Cumhuriyet rejimine karşı olmamış, güçlü bir toplumsal-siyasal sınıfa dayanmamış ve onun önemli temsilcileri olmamıştır. Son tahlilde 1980 sonrasında Türk muhafazakârlığı dünya ölçeğinde yaşanan gelişme ve değişmelere paralel olarak bir evrimden geçmiştir. Bunda da muhafazakâr ideolojinin pragmatik oluşu, zamanın hızla değişen koşullarına kolaylıkla uyum sağlayabilmesi, başka ideolojilerle eklemlenebilmesi, popülizme kayışı önemli etken olmuştur.