Ortaokul öğrencilerinin okuma ilgi ve alışkanlıkları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkçe Eğitimi (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hamide BELVEREN

Danışman: Ahmet Balcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsana yaşadığı dünyadan farklı dünyalar vadeden ve farklı kapılar açmasını sağlayan okuma becerisinin insanın yaşamında bir etkisinin olabilmesi için okumaya karşı bir ilgisinin ve alışkanlığının olması gerekmektedir. Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin okuma ilgi ve alışkanlıklarının ölçülmesi amaçlanmıştır. Araştırma tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2023-2024 öğretim yılında Hatay ilinin Samandağ ilçesinde öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Evreni temsilen Samandağ ilçesinin merkez okullarında öğrenim gören 5. sınıflardan 213, 6. sınıflardan 268, 7. sınıflardan 202 ve 8. sınıflardan 164 öğrenci olmak üzere toplamda 847 ortaokul öğrencisi örneklem olarak seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Okuma İlgi ve Alışkanlıkları Anket Formu" kullanılmıştır. Bu anketten elde edilen veriler betimsel istatistik (frekans ve yüzde) ile yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular örneklem grubundaki öğrencilerin okumayı sevdiklerini ve okuma alışkanlığına önemli ölçüde sahip olduklarını göstermektedir. Ayrıca öğrencilerin okumayı en çok tercih ettikleri okuma materyalinin kitap olduğu görülmektedir. Öğrenciler okudukları kitabı en çok bir hafta içinde bitirdiklerini belirtmektedir. Ortaokul öğrencileri tür olarak en çok roman-hikâye okumayı tercih etmektedir. Ancak araştırmaya katılan öğrencilerin süreli yayın takip etme alışkanlığına sahip olmadıkları belirlenmiştir. Analizler sonucunda okuma ilgi ve alışkanlığının kazandırılmasında ailenin özellikle de annenin daha çok etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak öğrencilerin büyük bir çoğunluğunun ebeveynleriyle birlikte kararlaştırdıkları bir okuma saatlerinin olmadığı görülmektedir. Okuma ilgi ve alışkanlığının kazandırılmasında kütüphanelerin ve internetin etkisinin çok az olduğu; okuma alışkanlığı kazanamama gerekçeleri arasında ödev fazlalığının en belirgin gerekçe olarak ileri sürüldüğü tespit edilmiştir.