Sınıf öğretmenlerinin okul iklimi algıları ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVİL FAİZ
Danışman: EMİNE DAĞLI ÜNLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma sınıf öğretmenlerinin okul iklimi ile örgütsel sessizlik algıları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma nicel olarak ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, Hatay ili Antakya ve Defne ilçeleri resmi ilkokullarında görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Katılımcılar, uygun örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmaya, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Hatay ili Antakya ve Defne ilçeleri resmi ilkokullarında görev yapan 338 öğretmen katılmıştır. Araştırmaya ait veriler, 'Örgütsel Sessizlik Ölçeği' ve 'Okul İklimi Ölçeği' kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde; betimsel istatistikler, ilişkisiz örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin okul iklimi algılarının iyi düzeyde; örgütsel sessizlik algılarının orta düzeyde olduğu görülmektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin okul iklimi algı puanlarının en yüksek profesyonel öğretmen davranışı alt boyutunda, en düşük ise çevre baskısı alt boyutunda olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel sessizlik algı puanlarının en yüksek yönetici alt boyutunda en düşük okul ortamı alt boyutunda olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okul iklimi algıları mesleki kıdem ve okuldaki tecrübe yılına göre; örgütsel sessizlik algıları ise cinsiyet, okuldaki tecrübe yılı ve eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ancak öğretmenlerin okul iklimi algıları cinsiyet, yaş ve eğitim durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılık gösterirken; örgütsel sessizlik algıları ise yaş ve mesleki kıdeme göre anlamlı bir şekilde farklılık göstermektedir. Buna göre kadın öğretmenler, profesyonel öğretmen davranışlarını erkek öğretmenlerden daha sık göstermektedir. Yüksekokul mezunu öğretmenlerin öğrenci başarı baskısı algıları lisans ve üstü mezunu olan öğretmenlere göre yüksek bulunurken, 51 ve üstü yaş grubundaki öğretmenlerin okul başarı baskısı algıları 21- 40 yaş grubundaki öğretmenlere göre daha yüksek çıkmıştır. 41-50 yaş grubundaki öğretmenlerin yönetici algıları, 21-40 yaş grubundaki öğretmenlere göre daha düşük çıkmıştır. Mesleki kıdemi 21 yıl ve üstü olan öğretmenlerin sessizliğin kaynağı algıları, mesleki kıdemi 1-10 yıl olan öğretmenlere göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Mesleki kıdemi 11-20 yıl olan öğretmenlerin izolasyon algıları, mesleki kıdemi 1-10 yıl olan öğretmenlere göre düşük çıkmıştır. Öğretmenlerin okul iklimi ile örgütsel sessizlik algıları arasında orta düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, okul iklimi alt boyutlarının örgütsel sessizliğin alt boyutlarından en çok okul ortamı alt boyutuna yaklaşık % 41 oranında etki ettiği tespit edilmiştir. Okul ikliminin meslektaş liderliği ve öğrenci başarı baskısı alt boyutları, örgütsel sessizliğin duygu alt boyutunu negatif yönde ve anlamlı bir şekilde yordadığı saptanmıştır. Ayrıca okul ikliminin meslektaş liderliği alt boyutu, örgütsel sessizliğin yönetici, sessizliğin kaynağı ve izolasyon alt boyutlarını negatif yönde ve anlamlı bir şekilde yordadığı görülmektedir. Mesleğe yeni başlayan öğretmenlere karşı okul yönetiminin daha ılımlı davranması, onlara yol göstermesi ve öğretmenler arasında öğrenme amaçlı paylaşımın desteklenmesi, öğretmenlerin yaptığı başarılı işlerin takdir edilmesi ve desteklenmesi öneriler arasında sayılabilir.