Hava kargo kuruluşlarının yer seçimi kriterleri ve önem düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İŞLETME (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET TÜRK
Danışman: VELİ ALPAGUT YAVUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşen dünyada, hava taşımacılığının önemi ve ona duyulan ihtiyaç her geçen gün artış göstermektedir. Hava kargo taşımacılığı, özellikle en uzak noktalara en hızlı taşımacılık hizmeti sağladığı için alternatif taşımacılık modelleri arasında dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştır. Kargo taşımacılığında hizmet kalitesinin çok büyük öneme sahip olmasından dolayı, hava kargo firmalarının kargo operasyonlarını topladığı ve dağıttığı ana dağıtım üssü özellikle zaman ve maliyet arasındaki ilişkide çok önemli hale gelmektedir. Kargo firmalarının yer seçimi yaparken; havalimanı sistemi ve altyapısı, üretim ve tüketim kaynaklarına yakınlık, çevre ve ulaşım gibi birbirinden bağımsız gibi görünen birçok değişken hakkında bilgi toplamak zorundadır. Bu değişkenlerin önem derecesinin anlaşılması, zaman ve maliyet arasındaki dengenin sağlanmasında kritik rol üstlenmektedir. Bu bakış açısı ile ele alınan çalışmanın amacı; hava kargo firmalarının faaliyet gösterecekleri Ana Dağıtım Üssü (ADÜ) yer seçimini yaparken firmaların devamlılığı için önem arz eden yer seçim kriterlerinin belirlenmesi ve önem derecelerinin sıralaması yapılarak konuya yeni bir bakış açısı sunmaktır. Araştırmada öncelikle Delphi yöntemi kullanılarak ana gruplar ve alt kriterler belirlenmiş olup daha sonra G-AHP yöntemi uygulanarak kriterlerin önem dereceleri belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre "Bölgenin ulaşım çeşitliliği", "Önemli üretim kaynaklarına yakınlık", "Mevcut depo ve antrepoların yapısı" en önemli kriterler olarak öne çıkmıştır. Ayrıca, hava kargo firmalarının yer seçimi kriterlerinin önem düzeyleri 4 ana grupta, "Sistem, Donanım ve Maliyetler", "Ulaşım Bağlantıları", "Tüketici" ve "Çevresel Faktörler" başlıklarında sıralandığı tespit edilmiştir. Alt kriterlerin önem düzeylerinin ise sırasıyla, "Bölgenin ulaşım çeşitliliği", "Önemli üretim kaynaklarına yakınlık", "Mevcut depo ve antrepoların yapısı", "Coğrafik konum ve yapısı", "Havaalanı alt ve üst yapısı", "En yakın havaalanı mesafesi", "Havaalanı faaliyet maliyetleri", "Önemli tüketim noktalarına yakınlık, "Bölgenin ekonomik faaliyet (sanayi, ticaret, ithalat ve ihracat) hacmi", Havaalanı çevresi iklim şartları" ve "Çevre illerle birlikte yakın bölgenin nüfus sayısı" olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre yer seçiminde en önemli kriterin, havalimanının yapısal olarak kargo operasyonlarına uygun olması gerektiği yönündedir.