Mükelleflerin Türk vergi sistemine yönelik tutum ve davranışları: Hatay ilinde bir çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İŞLETME (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA GÖKÇE

Danışman: GÜLHAN SUADİYE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Vergiler, gerek kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi gerekse, ekonomik ve sosyal kalkınmayı sağlayacak çeşitli yatırımların yapılabilmesi açısından devletlere önemli kaynak sağlarlar. Bu açıdan vergi gelirlerinin tam ve zamanında tahsil edilmesi önemlidir. Devlet, vergileri kişilerin gelir, servet ve harcamaları üzerinden zorla ve karşılıksız olarak alır. Vergi bilinci henüz gelişmemiş toplumlarda vergiye karşı olumsuz tutum ve davranışları nedeniyle vergi gelirlerinin tahsilâtı zorlaşmaktadır. Diğer yandan devletin vergi uygulamaları da mükelleflerin vergiye olan tutum ve davranışlarını olumsuz etkilemektedir. Vergi, devlet ve kişi arasında borç alacak ilişkisi doğurması nedeniyle hem mükellefleri hem de devleti karşılıklı olarak sorumlu olmaya itmektedir. Bu çalışmada mükelleflerin vergiye olan tutum ve davranışları teorik olarak incelenmiş ve alan araştırmasıyla da desteklenmiştir. Söz konusu alan araştırması Hatay İlinde bulunan kurumlar vergisi mükellefleri üzerine yapılmıştır. Hatay ilinde 447 kurumlar vergisi mükellefi ile yüz yüze anket yöntemi kullanılarak elde edilen veriler, faktör analizi yöntemi ile frekans analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları araştırmaya katılan kurumlar vergisi mükelleflerinin vergi ödemelerinin vatandaşlık görevi olduğunu kabul etmelerine rağmen özellikle devletin vergi uygulamaları neticesinde vergiye karşı olumsuz bir tutum sergilediklerini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, içinde bulunulan ekonomik koşulların da mükelleflerin vergiye uyumlarını ve dolayısıyla vergiyi tam ve zamanında ödemelerini zorlaştırdığı, ekonomik gücün korunması açısından mükellefleri çeşitli davranışlara sevk ettiği sonuçlarına ulaşılmıştır. ANAHTAR KELİMELER Vergiye uyum, Vergi Psikolojisi, Mükelleflerinin Vergi Tutumları, Hatay,