Fiğ'in (Vicia sativa L.) buğday (Triticum aestivum L.) ve tritikale (Xtriticosecale wittm.) ile oluşturulan karışımlarında bazı bitkisel özellikler ile tür içi ve türler arası rekabetin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİRIZA ŞAHİN

Danışman: İBRAHİM ATIŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma fiğ, buğday ve tritikalenin tür içi ve türler arası rekabetini araştırmak, fiğ ile tritikale ve buğdayın uygun karışım oranlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Deneme Kasım 2009- Nisan 2010 döneminde Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü araştırma alanında 3 tekerrürlü tesadüf blokları deneme desenine uygun olarak planlanmış ve saksı denemesi şeklinde yürütülmüştür. Araştırmada türlerin 1 bitki/saksı'dan 8 bitki/saksı'ya kadar değişen bitli sıklıklarında saf ekimleri ile 7 fiğ + 1 tahıl, 6 fiğ + 2 tahıl, 5 fiğ + 3 tahıl, 4 fiğ + 4 tahıl, 3 fiğ + 5 tahıl, 2 fiğ + 6 tahıl ve 1 fiğ + 7 tahıl olacak şekilde karışımlar yer almıştır.Her üç bitki türünde de aratan bitki sıklığına bağlı olarak toprak üstü tür içi rekabet artmıştır. Buğday ve tritikalede toprak altı tür içi rekabet katsayısı toprak üstü rekabet katsayısından daha yüksek olurken, fiğde toprak üstü rekabet daha yüksek olmuştur. Fiğin buğday ve tritikale karşısındaki karşısında en yüksek boğma katsayısı türlerin % 50 oranında yer aldığı karışımlarda tespit edilmiştir. Karışımdaki türlerin birbirleri üzerindeki rekabet katsayıları karışımdaki oranlarının artmasına bağlı olarak artmıştır. Karışımlarda fiğ bitki boyu karışım oranlarına bağlı olarak önemli derecede değişmiştir. Tahıl bitki boyu da karışımlara bağlı olara önemli derecede değişmiş, ayrıca tahıl bitki boyu cinsler arasında da önemli farklılık göstermiştir. Tahıllarda kardeşlenme hem karışım oranlarına hem de tahıl cinsine bağlı olarak değişmiş, buğdayın tritikaleye göre daha fazla kardeşlendiği belirlenmiştir. Karışımlarda en yüksek yeşil ot verimi 5 Fiğ + 3 Tahıl karışımında saptanırken, en yüksek kuru ot verimi, 4 Fiğ + 4 Tahıl karışımında elde edilmiştir.