Bağlama (saz) çalgısının sesini geliştirmeye yönelik bir öneri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENFORMATİK (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜNAL ÖZTORUN
Danışman: YUNİS ŞAHİNKAYASI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalgıların ses kalitesini artırma arayışı sürekli olmuştur. Telli çalgıların ses kalitesini artırmaya yönelik disiplinlerarası bilimsel çalışmalar, genellikle çalgıların tasarımına ve imal edildiği malzemelere yoğunlaşır. Bu araştırmanın temel amacı, bağlamanın ses kalitesini artırmak için farklı deneysel bağlama sapları tasarlamak ve bunların bağlamanın sesine etkilerini incelemektir. Bu bağlamda, araştırma nicel ve nitel yöntemleri barındıran karma araştırma modelindedir ve nicel bakımdan yarı-deneme, nitel bakımdan durum çalışması içerir. Araştırmanın nicel kısmında aynı tekneye sökülüp-takılabilen farklı deneysel bağlama saplarının ses oluşumuna ve yayınımına etkileri ses yayınım analizleri ile incelenmiştir. Analiz sonuçları, hem geleneksel bağlama sapı ile deneysel bağlama sapları arasında hem de deneysel bağlama sapları arasında farklılıklar olduğunu göstermiştir. Geleneksel bağlama sapına göre deneysel bağlama sapları, daha yüksek şiddette ve daha hacimli ses sonuçları vermiştir. Özellikle, deneysel bağlama saplarında bulunan ses deliklerinin konumları, büyüklükleri ve sayılarının ses yayınımına ve harmoniklere farklı düzeylerde olumlu ve olumsuz etkileri olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel kısmında ise, nicel bulgular ile geleneksel ve deneysel saplara sahip bağlama seslerinin bazı özellikleri (sesin seçilebilirliği, dengesi, gürlüğü, tonu ve genel kalitesi) psikoakustik bakımdan yüz yüze görüşmelerle sorgulanmıştır. Katılımcılar, bir güzel sanatlar lisesi öğrencileri ve öğretmenleri ile bir devlet konservatuarı öğrencileri ve öğretim elemanlarıdır. Görüşmelerden elde edilen veriler üzerinde yapılan içerik analizi nicel bulguları destekler niteliktedir. Sonuç olarak, deneysel saplardan DS–2 ve DS–3, akustik bağlamanın sesini yükseltmiş ve özellikle icracı için sesin daha hacimli ve daha kaliteli olmasını sağlamıştır. Bu sonuçlar, konuyla ilgili yapılacak kuramsal ve uygulamalı araştırmalar ile bağlama imalatına ışık tutacaktır.