Millî Eğitim Bakanlığı yayınları ilköğretim (6-8. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin bilgi türleri yönünden incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRKÇE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET MURAT ARISOY
Danışman: BİLGİNER ONAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin bilgi türleri yönünden incelenmesidir Araştırmanın çalışma evrenini 2011-2012 eğitim öğretim yılında Türkiye'de ilköğretim okullarında kullanılan ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde 2011 MEB Yayınları 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki 55 metin yer almaktadır.Araştırmada, Türkçe ders kitaplarındaki metinler üzerinde doküman incelemesi yapılarak bilgi cümleleri tespit edilmiştir. Elde edilen bilgi cümleleri üzerinde kategorisel içerik analizi yapılarak bilgi cümleleri epistemolojideki altı bilgi türüne (gündelik bilgi, bilimsel bilgi, teknik bilgi, sanat bilgisi, dinî bilgi, felsefî bilgi) ve sınıf düzeyi, tema, metin türüne göre oluşturulmuş yapılandırılmış çerçeveye kodlanmıştır. Araştırmada betimsel istatistik teknikleri kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Yapılan analizlere göre 6. sınıf ders kitabında 203, 7. sınıfta 178, 8. sınıfta ise 137 bilgi cümlesi tespit edilmiştir. Bu sonuç, Türkçe ders kitaplarının öğrencilerin zihinsel gelişimleriyle paralel hareket etmediğini göstermektedir. Öğrencilere verilmesi gereken bilgi miktarı sınıf düzeyine göre artması gerekirken azalma göstermektedir. 6. sınıftaki somut işlemler dönemindeki bir öğrenci Türkçe ders kitabında, 8. sınıftaki soyut işlemler dönemindeki bir öğrenciden % 48,1 oranında daha fazla bilgiyle karşılaşmaktadır.Temalar arası yapılan değerlendirmeye göre bilgi yoğunluğu bakımından temalar arasında büyük farklılıkların olduğu görülmüştür. Bazı temalarda çok bilgi cümlesi varken bazılarında çok az bilgi vardır. En zengin tema 6. sınıf ders kitabındaki ?Atatürk? temasıdır. En zayıf temalar ise 6. sınıf ders kitabındaki ?Duygular? ve 8. sınıftaki ?Kişisel Gelişim? temasıdır. Metinler arası yapılan değerlendirmeye göre de metinlerin bilgi düzeyleri birbirlerinden çok farklılık göstermektedir. Bilgi bakımından en zengin metin 6.sınıf ders kitabındaki ?Mustafa Kemal Atatürk? metnidir. En zayıf metin ise 7. sınıf ders kitabındaki ?Deniz Hasreti? metnidir. Metin türleri arası bakımından yapılan değerlendirmeye göre bilgi bakımından en zengin metin türleri biyografi, deneme, gezi yazısı ve anı türleridir. Bilgi bakımından en zayıf metin türleri ise mektup, tiyatro, konferans ve roman türleridir.