Uluslararası matematik sınavları bağlamında ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşleri ve uyguladıkları sınavların incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERİL ÇAPAR HACIOĞULLARI
Danışman: SİBEL GÜZEL YÜCE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, 8. Sınıf matematik öğretmenlerinin uluslararası sınavlara (PISA ve TIMSS) ilişkin görüşlerinin ve uluslararası matematik sınavları bağlamında hazırladıkları sınav sorularının düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılında, Adana ilinin Çukurova, Seyhan, Yüreğir ve Sarıçam ilçelerinde görev yapan 68 öğretmenin yanıtladığı açık uçlu soruların da bulunduğu anketlerin ve bu katılımcıların arasından seçilen 20 öğretmenin 1316 sınav sorusunun analizi ile gerçekleştirilmiştir. Anketteki açık uçlu sorular ile öğretmenlerin hazırladıkları sınavların analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Verilerin analizi ve yorumlanmasında ise, sıklık (frekans) ve yüzdelik hesaplamalarından faydalanılmıştır. Veriler incelendiğinde; 8. sınıf matematik öğretmenlerinin sınav sorularını hazırlarken en çok ders kitabı, matematik öğretim programı ve kaynak kitaplardan yararlandıkları görülmüştür. Ayrıca, katılımcıların % 85'inin eğitim programının sınav hazırlama konusunda rehberlik ettiği görüşüne karşın % 14'ü eğitim programının rehberlik etmediği yönünde görüş bildirmişlerdir. Ankete katılan öğretmenlerin % 85'i PISA uygulamasını duyduğunu, % 15'i ise duymadığını ifade etmiştir. Bu katılımcıların, % 63'ü TIMSS uygulamasını daha önceden duyduklarını, % 37'si ise daha önceden duymadıklarını belirtmişlerdir. 8. sınıf matematik öğretmenleri öğrencilerini uluslararası bir sınava hazırlama durumunda; çalışma planı yapacakları, sınavda daha önce çıkan soruları inceleyecekleri, örnek soru çözümleri yapacakları, öğrencilerin okuma-anlama becerilerini geliştirmeye dönük çalışma yapacakları, öğrencileri düşünmeye yönlendirecekleri, sınavla ilgili öğrencilere bilgi vereceklerini ifade etmişlerdir. Türkiye'nin uluslararası sınavlarda istenen düzeyde olamamasını ise daha çok; ezberci eğitim sistemine, öğrencilerin düşünmeye yönlendirilmemelerine, öğretim programının uluslararası sınavlara uygun olmamasına, ders kitaplarının sınava yönelik olmamasına, öğretmen ve öğrencilerin sınavlarla ilgili yeterince bilgi sahibi olmamalarına ve çoktan seçmeli soruların kullanılmasına bağlamışlardır. Öğretmenlerin yaklaşık % 52'si; eğitim sistemi, öğretim programları, ders kitaplarının değiştirilmesi ve düzenlenmesi, LGS'de yeni nesil soruların kullanımına alışılması vb. koşullarla Türkiye'nin uluslararası sınavlarda gelecekte başarılı olacağına ilişkin inançlarının olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenlerin % 34'ü ise daha çok eğitim sistemi ve öğretim programlarından kaynaklı gelecekte Türkiye'nin uluslararası sınavlarda başarılı olacağına ilişkin inançlarının olmadığını ifade etmişlerdir. Ayrıca, öğretmenlerin yaklaşık % 71'i PISA ve TIMSS sınavlarına ilişkin hizmetiçi eğitime ihtiyaçları olduğunu ifade ederlerken % 16'sı hizmetiçi eğitime ihtiyaçları olmadığını belirtmişlerdir. Öğretmenlerden toplanan yazılı sınav sorularından elde edilen veriler sonucunda ise hazırlanan sınavların % 50.7'sinin sadece çoktan seçmeli sorulardan oluşurken % 4.2' sinin ise sadece açık uçlu sorulardan oluştuğu görülmüştür. PISA ve TIMSS çerçeveleri dikkate alındığında bu uygulamalarda açık uçlu soru ve çoktan seçmeli sorulara yer verildiği ifade edilmektedir. Ancak 8. Sınıf matematik öğretmenlerinin daha çok çoktan seçmeli sınavları tercih ettikleri belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, 8. Sınıf matematik öğretmenlerinin hazırladığı toplam 1316 soru hem TIMSS hem de PISA'nın bilişsel düzeylerine göre sınıflandırılmıştır. TIMSS'e göre soruların % 52'sinin bilme, % 28'inin uygulama ve % 21'inin akıl yürütme düzeyinde olduğu görülmüştür. PISA'ya göre incelendiğinde ise % 55'inin yeniden yapma, % 35'inin bağlantı kurma ve % 11'inin derinlemesine düşünme (yansıtma) düzeylerinde olduğu saptanmıştır. PISA ve TIMSS çerçeveleri dikkate alındığında öğretmenlerin hazırladığı sınav sorularının bilişsel düzeyiyle tam olarak uyuşmadığı ve bu uygulamalara göre daha alt düzeyde kaldıkları söylenebilir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda matematik öğretmenlerinin uluslararası sınavlara ilişkin temel bilgiler yanında üst düzey düşünme becerilerine dönük açık uçlu sorular yazma konusunda da eğitim almaları gerektiği ortaya çıkmıştır.