Orak hücre hastalarında 25 hidroksi vitamin d eksikliği, avasküler nekroz ve kronik böbrek yetmezliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜLYA ÇETİN ÇİĞDEM
Danışman: HASAN KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Orak hücre hastalığı (OHH), dünyada sık görülen genetik hematolojik hastalıklardandır. Hemoglobin S dünyada ve Türkiye'de en sık görülen anormal hemoglobin proteinidir. Türkiye'de taşıyıcılığı %0,6'dır. Amerika Birleşik Devletleri verilerine göre her 13 Afrika kökenli Amerikalıdan biri orak hücre taşıyıcısı olarak doğuyor. Yapılan çalışmalarda 25 hidroksi (OH) vitamin D eksikliğinin ve avasküler nekrozun ve böbrek yetmezliğinin orak hücre hastalarında topluma kıyasla daha sık görüldüğü saptanmıştır. Ancak sebep sonuç ilişkisi ile ilgili yeterli veriye ulaşılamamıştır. Bu çalışmada; birçok komplikasyonlar nedeniyle yaşam kalitesi düşük olan bu hastalarda, topluma kıyasla sık görülen avasküler nekroz (AVN) ve böbrek yetmezliğinin; yaş, cinsiyet, hemogram parametreleri, 25 (OH) vitamin D, parathormon (PTH) ve elektrolitler ile ilişkisi sorgulandı. Ayrıca, AVN'nin OHH'de hemoliz nedeniyle yükselen laktat dehidrogenaz ile ilişkisi ve eritrosit transfüzyonları ve etkisiz eritropoez sonucu yükselen ferritin düzeyleri ile ilişkisi incelendi. Çalışmaya vaka grubunda 187 orak hücre hastası ve kontrol grubu olarak 63 sağlıklı kişi dahil edildi. Bu iki grup arasında PTH ve potasyum düzeyi farkları istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Vaka grubunda ferritin, laktatdehidrogenaz, lökosit, nötrofil, lenfosit, platelet, fosfor ve magnezyum düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Hemoglobin, 25 (OH) vitamin D, kreatinin, kalsiyum ve sodyum düzeyleri, yaş ve ortalama trombosit hacmi değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu. Avasküler nekrozu olan 72 orak hücre hastası ile avasküler nekrozu olmayan 115 orak hücre hastası arasındaki; yaş ve cinsiyet durumları, ferritin, laktatdehidrogenaz, hemoglobin, lökosit, nötrofil, lenfosit ve platelet düzeyleri, ortalama trombosit hacmi, 25 (OH) vitamin D, parathormon (PTH), kreatinin, fosfor, potasyum, magnezyum, kalsiyum ve sodyum düzeyleri arasındaki fark da istatistiksel olarak sorgulandı. Sonuçta, iki grup arasında ferritin düzeyi ve yaş anlamlı olarak yüksek bulundu. Cinsiyet farkı ise anlamsız bulundu. Ferritin ve yaş ile logistik regresyon analizi yapıldığında ise, sadece yaşın artışı ile AVN riskinin arttığı ( her bir yaş için AVN riskinin %1.198 oranında artış gösterdiği ) tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Orak Hücre Hastalığı, Avasküler Nekroz, Böbrek Yetmezliği, 25 (OH) vitamin D eksikliği.