Scapula'nın anatomik özellikleri,varyasyonları ve klinik önemi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAPRAK ÇANKAYA

Danışman: SENEM ERDOĞMUŞ KOÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Türk popülasyonundaki scapula örneklerinin morfometrik ölçümlerini, değişkenliklerini, anatomik varyasyonlarını saptamak ve daha önce yapılan çalışmalarla karşılaştırmak ve literatüre katkı sağlamaktır. Yaşları bilinmeyen, 85 (% 70,8) erkek, 35 (% 29,2) kadın; 58 (% 48,3) sağ, 62 (% 51,7) sol tarafı gösteren toplam 120 scapula kullanıldı. Scapula, morfolojik ve morfometrik olarak analiz edildi. Ölçüm için 0,01 milimetre duyarlılığında dijital kumpas (Insize marka 0-150 mm\ 0-6ʺ Code 1180-150) ve açısal ölçümlerde gonyometre ve iletki kullanıldı. Yaptığımız çalışmada scapula genişliği, scapula uzunluğu, supraspinöz ve infraspinöz kenar uzunluğu, margo lateralis ve margo superior uzunluğu, angulus superior, angulus inferior, spinovertebral açı, cavitas glenoidalis'in supero-inferior ve antero-posterior çapları, acromion'un uzunluğu, genişliği ve kalınlığı, acromion'un eklem yüzü uzunluğu ve yüksekliği, acromion eklem yüzü ile uç noktası arası mesafesi, spina scapulae'nın uzunluğu ve kalınlığı, processus coracoideus uzunluğu, genişliği ve kalınlığı, incisura scapulae'nın genişliği, derinliği, korako akromiyal mesafe, akromio-glenoid mesafe, korako-glenoid mesafe ölçümü ve supraspinöz indeks, infraspinöz indeks, scapula indeksi hesaplaması yapıldı. Cavitas glenoidalis tipleri ve çentik varlığı, incisura scapulae, spina scapulae, processus coracoideus, acromion ucu, acromion alt yüzü, acromion açı tipleri, acromion eklem yüzü şekli ve coraco-glenoid alanın şekline göre scapula tiplerine bakıldı. Scapula genişliği, margo medialis uzunluğu ve cavitas glenoidalis supero-inferior çapını cinsiyet tayininde kullandığımız için erkekler ve kadınlar arasında anlamlı farklılık görüldü. Bunlara göre supraspinöz kenar uzunluğu (P=0,004) ve processus coracoideus uzunluğunda (P=0,044) erkek değeri kadın değerinden daha yüksek bulunmuştur. Scapula indeksi'nde (P=0,035) kadın değeri erkek değerinden daha yüksek bulunmuştur. Literatürde daha önce bakılmamış olan, acromion'un eklem yüzünün şekline bu çalışmada bakılmış olup 4 farklı şekil olduğu görülmüştür. Bunlar elips, dörtgen, üçgen ve böbrek şekilleriydi. Scapula ile ilgili Türk toplumuna ait ayrıntılı ölçüm sonuçlarının, cerrahi uygulamalarda yararlı olacağını düşünmekteyiz. Çalışmamızın adli tıp, anatomi, fizyoterapi ve rehabilitasyon, radyoloji, 3 boyutlu rekonstrüksiyon, protez-ortez, ortopedi gibi bilimlere faydalı olacağı kanısındayız.