Zeytin ve zeytinyağında uygulanan destekleme politikalarının hatay ili altınözü ilçesinde üreticilere yansıması ve üretici görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARIM EKONOMİSİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KERİM LİMAN
Danışman: BEKİR DEMİRTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hatay ili Altınözü ilçesi, geçim kaynağı büyük oranda zeytin ve zeytinyağı olan bir bölgedir. Bu çalışmada Altınözü ilçesindeki zeytin üreticilerinin uygulanmakta olan desteklemelere bakış açılarının ve bu konuda yaşadıkları sorunların belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ÇKS sistemine kayıtlı ve 2018 yılında zeytinyağı desteklemesinden faydalanan 2568 işletmeden Tabakalı Örnekleme Yöntemine göre belirlenen 55 işletmeler ile anket yapılarak elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre katılımcı işletmecilerin yaş ortalamaları 50.4 yıl olup, zeytin yetiştiriciliği konusunda 20 yıldan fazla deneyimleri söz konusudur. İşletmecilerin ortalama aile üye sayısı 5.5 kişidir. İşletmelerdeki zeytinliklerin %98'i yağlık çeşitlerden oluşmakta, ortalama zeytinlik alanı 52.5 dekar ve parsel sayısı da 6.5 adettir. İşletmelerin tamamı kuru koşullarda üretim yapmakta olup ağaç başına ortalama verim 21 kg kadardır. Üreticilerin zeytincilik konusundaki başlıca bilgi kaynakları arasında komşu diğer üreticiler ağırlıktadır. Üreticilerin tamamı zeytinyağı fark ödemesi desteğinden ve %98'i de gübre-mazot desteklerinden yararlanmaktadır. Üreticilerin %35'i desteklerden memnun olduklarını, %33'ü ise memnun olmadıklarını belirtmiştir. Katılımcıların zeytin destekleri konusunda belirttikleri sorunların başında çeşitli nedenlerle ÇKS'ye kayıt olamama ve destek miktarlarının az olması gelmektedir. Üreticilerin %53'ü uygulanmakta olan destekleme sisteminin doğru olmadığını, hiç destekleme olmasa bile zeytin üretimine devam edeceklerini belirtmiştir. Üreticilerin %89'u desteklerin zamanında ödendiğini ve genel olarak zeytin yetiştiriciliğine yönelik uygulanan politikalardan memnun olduklarını belirmişlerdir. Zeytin hasadında makine kullanımı, hasadın uygun ambalaj kullanılarak yapılması ve zeytinde sulama olanaklarının geliştirilmesi verim ve kalite artışlarını katkı sağlayacaktır. Zeytinyağında verilen Fark Ödemesi Desteklemesi yerinen Alan Bazlı Destekleme Sistemine geçilmesi daha yararlı olacağı sonucuna varılmıştır. Üreticilere modern zeytin yetiştiriciliği teknikleri konusunda eğitim ve yayım çalışmaları ağırlık verilmelidir. Zeytin üreticilerinin çeşitli yollarla desteklenmesi zeytin ve zeytinyağı üretimini olumlu olarak etkileyeceğinden artan üretim maliyetleri karşısında üreticilerin korunması amacıyla daha fazla destekleme yapılması gerekmektedir.