Hatay ilinde serbest gezinmeli sistemde (free range) üretim yapan işletmelerin analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ZOOTEKNİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET HANİFİ YALÇIN
Danışman: GÜLŞEN ÇOPUR AKPINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Hatay ilinde serbest gezinmeli sistemde yumurta üretimi yapan üreticilerin mevcut durumlarını, gezinmeli üretim sisteminde karşılaştıkları sorunlarını, hibrit genotip tercihini etkileyen nedenleri tespit etmek, hastalık ve parazitlerle mücadele yöntemlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu çalışma serbest gezen sistemde üretim yapan toplam 26 işletmede yüz yüze anket yapılarak gerçekleştirilmiştir. Tüm işletmelerde hayvanların tamamının gün boyu gezinme alanına çıkabildikleri gözlemlenmiş ancak hiçbir işletmede tavukların otlayabilecekleri ekili bir mera alanının olmadığı tespit edilmiştir. İşletmelerin çoğunluğu (%84.6) yarka alarak üretim yapmaktadır. Üreticilerin %38.5'i yumurtayı marketlere, %19.2'si doğrudan tüketiciye ve %3.8'i ise toptan olacak şekilde yumurta pazarladıkları görülmüştür. Yumurtlama döneminde tavukların folluk dışında başka yerlere yumurtlaması çoğu işletme için önemli bir sorun olarak bildirilmiştir. İşletmelerin %50'sinin yaz döneminde kümes içi aşırı sıcaklık sorunu yaşamakta ve bu durumu engellemek için de doğal ve yapay havalandırma sistemi kullanmaktadır. Anket yapılan tüm işletmelerde birinci verim yılı sonunda herhangi bir tüy döküm yöntemi kullanmadıkları üreticilerin çok büyük kısmının üretim dönemi sonunda yeniden yarka satın alarak üretimi devam ettirdikleri tespit edilmiştir. İşletmelerin %50'sinin her bir üretim döneminde üretime ilk başladıklarında satın aldıkları genotiple üretimlerini sürdürürken, diğer yarısı ilk üretim döneminde kullandıkları genotipleri değiştirmektedirler. Genotip değişikliğine gitmede yumurta veriminin düşük olması (%30.8), tüketicinin yumurta kabuk renk tercihi (%26.9), tüy çekme özelliği (%23.1) ve yüksek yem tüketimi (%15.4) gibi sebepler ön planda yer almıştır. Hayvan materyali teminde işletmelerin % 84.6'sı 12 ila 17 haftalık yaşta yarka, %11.5'i üç günlük yaşta civciv satın alarak ve %1.0'ı kuluçka işlemi sonucu kendi civcivini çıkarma şeklinde bir yol izlemektedir. İşletmelerin %76.9'unun kümesleri tam kapasite olarak kullanırken %23.1'i ekonomik nedenlerle (%50) tam kapasite kullanmamaktadır. Üreticiler tarafından üretimde kullandıkları genotiplerin verimleri veya tüy çekme gibi davranış özelliklerin yaygın olması (%13.1), yumurta fiyatlarındaki sürekli dalgalanma (%22.6), yem veya yem hammadde fiyatları (28.6) ile ilk yatırım masraflarının (%15.5) yüksekliği, her üretim döneminde satın alınan yarkaların canlı ağırlık bakımından uniform (%10.7) olmaması ve aşılı olup olmamasındaki belirsizlik (%8.3) ile arz talep dengesizliği en çok karşılaşılan sorunlar olarak bildirilmiştir.