Tuz (NaCl) stresinin farklı tahıl türlerinde kuru madde üretimi, iyon birikimi ve fizyolojik unsurlar üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TOPRAK BİLİMİ VE BİTKİ BESLEME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERVİŞ ASLANYÜREK
Danışman: SEMA KARANLIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Genel olarak kurak ve yarı kurak bölgelerde görülen tuzluluk, bitkisel verimi düşüren, toprakların tarım dışı kalmasına neden olan önemli bir tarımsal problemdir. Tuzluluk stresinin etkisi bitki türü ve genotiplerinde farklı olabilmekte, hatta farklı gelişme dönemlerinde bitkinin tuz stresine karşı dayanıklılığı değişebilmektedir..Bu tez çalışmasında, Türkiye'de insan ve hayvan beslenmesinde önemli yer tutan beş farklı tahıl cins ve türünün tuz stresine toleransı ve bu toleransta rol oynayan fizyolojik mekanizmalar araştırılmıştır. Farklı tahıl cins ve türlerinin tuz stresine toleransı, bitki kuru madde verimindeki azalma, bitkilerde sodyum (Na), potasyum (K) konsantrasyonları, K/Na ve Ca/Na oranları ile değerlendirilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre; farklı tahıl cins ve türlerinin değişik tuz konsantrasyonundaki en yüksek yeşil aksam verimi (60,0 mg bitki-1) yulafta gerçekleşirken, en düşük (31,5 mg bitki-1) çavdarda tespit edilmiştir. İyon konsantrasyonu bakımından ise yeşil aksam Na konsantrasyonlarının yulaf cinsinde diğer cinslere oranla daha yüksek olduğu, tuza toleransta önemli göstergeler olan K/Na ve Ca/Na oranlarının ise yine yulafta daha düşük olduğu saptanmıştır.Farklı tahıl cins ve türlerinin tuz stresi altında fizyolojik mekanizmaları incelenmiş, tuz stresinin dozu arttıkça tüm cinslerde protein içeriğinde azalma gözlenmiştir. Cinsler arasında protein konsantrasyonunda en belirgin azalma çavdarda olmuştur. Tahıl cinslerinin enzim aktiviteleri tuz dozunun artışı ile artış göstermiş olup, en yüksek askorbatperoksidaz enzim aktivitesi çavdarda gözlenirken (644 nmol/min/mg prt.), en yüksek katalaz enzim aktivitesi ise (309 nmol/min/mg prt.) yulafta gözlenmiştir.