Örtüaltı domates yetiştiriciliğinde domates yaprak galeri güvesi, tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae)'nin popülasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM GÜRSU
Danışman: NİHAT DEMİREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Domates yaprak galeri güvesi, Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)'nin domatesin önemli zararlılarından biridir. Çalışma 2015-2016 ve 2016-2017 yıllarında Antalya ilinin sırasıyla Muratpaşa, Kepez ve Aksu ilçelerindeki örtü altı domates yetiştiriciliği yapılan seralarda domates yaprak galeri güvesi Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)'nın popülasyon yoğunluğu ve zarar oranını belirlenmesi için yapılmıştır. Çalışmanın birinci yıllarında Antalya'nın Aksu ilçesinde Nazal F1 ve Verty F1, Kepez ilçesinde Lamia F1 ve Newton F1 ve Muratpaşa ilçesinde Mayıs F1 ve Nazal F1 çeşitleri olmak üzere toplam altı domates serasında yapılmıştır. Çalışma ikinci yıllarında Antalya'nın Aksu ilçesinde Nazal F1 ve Nazal F1, Kepez ilçesinde Ceren F1 ve Ceren F1 ve Muratpaşa ilçesinde Destegül F1 ve Nazal F1 çeşitleri olmak üzere toplam altı serada yapılmıştır. Çalışmanın birinci yıllarında altı domates serasında yapılan örneklemede feromon tuzakları tarafından 4235 adet domates yaprak galeri güvesi ergini yakalanmıştır. Örnekleme süresince domates yaprak galeri güvesinin popülasyon yoğunluğunda önemli dalgalanmalar gözlenmiştir. Feromon tuzakları tarafından en fazla ergin ilk haftada, en az ergin ise 3 Ocak tarihlerinde yakalanmıştır. Zararlının popülasyon yoğunluğunda 10 Ocak'dan itibaren kademeli artışlar gözlenmiştir. Feromon tuzakları tarafından en fazla domates yaprak galeri güvesi ergini %22,72 ile mart ayında yakalanmış olup, bunu %22,53 ile kasım, %21,72 ile şubat, %16,86 ile ocak ve %12,16 ile aralık ayları takip etmiştir. Çalışmanın ikinci yıllarında altı serada yapılan örneklemede feromon tuzakları tarafından 4139 adet domates yaprak galeri güvesi ergini yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından en fazla ergin 16-30 Ekim 2016 ve 12 Mart 2017 tarihinde yakalanmış olup, ancak örnekleme süresince zararlının popülasyon yoğunluğunda önemli dalgalanmalar gözlenmiştir. Tuzaklar tarafından en az domates güvesi ergini 6 Kasım 2016- 5 Mart 2017 tarihleri arasında yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından en fazla ergin %39,31 ile ekim ayında yakalanmış olup, bunu %19,86 ile mart, %12,27 ile şubat, %11,89 ile kasım, %9,71 ile aralık ve %6,96 ile ocak ayları takip etmiştir. Yapılan gözlemlerde domates yaprak güvesinin zararı yanlızca yapraklarda görülmüştür. Birinci yıllarda domates yaprak galeri güvesi'nin örneklenen seralardaki zararı en fazla %8,81 ile Mayıs F1 çeşitinde gözlenmiş olup, bunu %6,80 ile Nazal F1 çeşiti, %2,25 ile Lamia F1 çeşiti, %1,50 ile Newton F1 çeşiti %1,22 ile Nazal F1 çeşiti ve %0,64 ile Verfy F1 çeşitinde gözlenmiştir. İkinci yıllarda domates yaprak galeri güvesi'nin örneklenen seralardaki zararı en fazla %4,90 ile M333 F1 çeşitinde gözlenmiş olup, bunu %4,50 ile Destegül F1 çeşiti, %3,60 ile Ceren F1 çeşiti, %3,10 ile Ceren F1 çeşiti %2,90 ile Nazal F1 çeşiti ve %0,62 ile Nazal F1 çeşitinde gözlenmiştir.