Citrus limonum ve mentha piperta'nın influenza a virus replikasyonu üzerindeki etkisi ,viral replikasyonda antiviral ilaçlarla etkileşiminin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURÇİN COŞKUNIRMAK
Danışman: NİZAMİ DURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Influenza viruslar dünya çapında en önemli mortalite ve morbidite sebeplerinden biridir. Günümüzde influenza yakarşık orunmanın en önemli yolu aşılanmadır. Aşılanma oldukça güçlü bir alternative gibi görünse de virusun sık ve kolayca mutasyona uğrayabilme olasılığı güçlü antiviral ilaçlara gereksinimi doğurmaktadır. Biz bu çalışma da limon (Citrus Limonum) ve nane (Mentha Piperta)'nin ekstrelerinin/esensiyel yağlarının influenza A virus replikasyon üzerindeki etkisini ve bu ekstrelerin/esensiyel yağların influenza virus A replikasyonunda antiviral ilaçlarla etkileşimini araştırdık. MATERYAL VE YÖNTEM:Çalışmada öncelikle Citrus Limonum ve Mentha Piperta'nın esansiyel yağlarının sağlıklı hücre hatlarında non-sitotoksik konsantrasyonları tespit edildi. Deneylerde hücre sitotoksisite çalışmalalarının belirlenmesi için MTT (3-(4,5-Dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide) yöntemi kullanıldı. Non sitotoksik konsantrasyonlar belirlendikten sonar bu konsantrasyonlar içerisinde antiviral etkinlik çalışmaları gerçekleştirildi. Esansiyel yağların influenza virus A'ya karşı etkinlik çalışmaları IC50 değerleri ve viral replikasyon titreleri real-time PCR yöntemiyle değerlendirildi. Bulgular: Çalışmada Citruslemonumve Menhthapiperita'nınesansiyel yağlarının sağlıklı hücre hatlarında toksik olmayan dozlarını sırasıyla 1.256 ve 0.625 g/ml olarak tespit ettik. Antiviral etkinlik tespit edilen bu konsantrasyonlardan daha düşük konsantrasyonlarda anlamlı olacağından, çalışmalarımızda H1N1'e karşı aktivite çalışmaları bu konsantrasyonların altında olan konsantrasyonlarda çalışılmıştır. Citrus limonumesansiyel yağlarının 0.039 g/ml düzeyinde inkübasyonun 72. saatinden itibaren antiviral etkinlik gösterdiği tespit edilirken, Metnthapiperita'nınantiviral etkinliğinin 0.078g/ml konsantrasyonlarında inkübasyonun 72. saatinden sonra hücre canlılıklarında istatiksel olarak anlamlı derecede azalmanın olduğu tespit edilmiştir (p<0.01). Ayrıca, Citruslemonum ve Menthapiperita'nınesansiyel H1N1'e karşı oldukça güçlü antiviral aktivite gösterdiği tespit edilmiştir. Esansiyel yağların 0.078 g/ml konsantrasyonda etkinliğinin 100 TCID50infeksititedekivirusa karşı (H1N1) standart ilaç olan Osetelmivirinantiviral etkinliğinden anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.01). Sonuçlar: Hem Citruslemonum hem de Menthapiperita'nınesansiyel yağlarının H1N1'e karşı antiviral etkinliği oldukça dikkate değer bulunmuştur. Bitkilerin esansiyel yağ karışımlarının standart ilaç olan Osetalmivir ile sergilediği antiviral etkinlik, gösterdikleri sinerjistik aktivite de ilaç direncinin sorun olduğu günümüzde oldukça değerlidir. Ayrıca bu iki bitki fitokimyasallarının kombine kullanımlarının influenzavirusların tedavisinde yeni ilaç araştırmaları için umut olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Citrus limonum, Mentha piperta, esansiyelyağ, influenza virus, PCR.