Orak hücre anemili hastalarda ileri glikasyon son ürünlerinin (advanced glycation end products)(AGEs)), serum düzeylerinin belirlenmesi ve kriz patogenezi ile ilişkisinin incelenmesi

BAĞDAGÜL EMLİK

Orak hücre anemili hastalarda ileri glikasyon son ürünlerinin (advanced glycation end products)(AGEs)), serum düzeylerinin belirlenmesi ve kriz patogenezi ile ilişkisinin incelenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAĞDAGÜL EMLİK

Danışman: OĞUZHAN ÖZCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Orak hücre anemisi (OHA) dünyada en sık görülen hemoglobinopatilerden biridir. Orak hemoglobin, β-globin zincirinin altıncı amino asit pozisyonunda glutamik asit yerine valin geçmesi sonucunda oluşur. Oksidatif stres, OHA'nın önemli bir özelliğidir ve orak hücre anemi hastalarında hemoliz patofizyolojisi, vazooklüzyon ve organ hasarı oluşumunda önemli bir rol oynar. İleri glikasyon son ürünleri (AGEs) hücre içindeki protein yapıların ve karbohidratların Maillard reaksiyonu ile non-enzimatik olarak oluşurlar. OHA hastalarında hücre içinde artan reaktif oksijen türleri (ROS) dokularda AGE'lerin aşırı miktarda üretimi ve birikimine neden olur. Biz bu çalışmada orak hücre anemili yetişkin hastalarda krizli ve krizsiz dönemlerde serum AGE düzeylerinin belirlenmesi, kriz patogenezindeki olası rollerini ve diğer oksidatif stres parametreleri (MDA, AOPP, TAS ve TOS, TNF-α ve IL-6) ile ilişkilerinin araştırılmasını amaçladık. Bu amaçla 30 adet krizli, 30 adet krizsiz orak hücre anemi hastaları ve 30 adet sağlıklı kontrol grubu çalışmaya dahil edildi. Hastalardan başvuru sırasında biyokimya tüpüne açlık kan örnekleri alındı. Örnekler santrifüj edilerek süpernatantları ayrıldı ve -80 ͦ C'de saklandı. Serum MDA, AOPP, TAS ve TOS düzeyleri spektrofotometrik olarak ve IL-6, TNF-α, AGE ve sRAGE düzeyleri ise ELİSA yöntemi ile ölçülmüştür. Veriler istatiksel olarak analiz edildi ve tartışıldı. OHA hastalarında hem krizli hemde krizsiz orak hücre anemi grubunda serum MDA, AGE ve IL-6 parametreleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek iken, sRAGE düzeyi düşük bulundu (p<0,016). Bunun dışında krizli orak hücre anemi grubunda serum TNF-α, MDA, TOS degerleri ile hesaplanmış OSİ değerleri hem kontrol grubu hem de krizsiz orak hücre anemi grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,016). Ek olarak TAS parametresi krizli orak hücre anemi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek iken, AOPP düzeyi ise krizsiz orak hücre anemi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,016). Ayrıca TOS'un TAS (r=0,291, p=0,032) ve OSİ (r=0,833, p<0,001) ile ve TNF-α'nın IL-6 (r=0,325, p=0,011) ile arasında zayıf pozitif korelasyon mevcuttu. Buna göre sistemik oksidasyon ve inflamasyon belirteçleri yanında AGE ve sRAGE düzeylerinin orak hücre anemisinde hastalık patogenezi ile ilişkili olduğunu ve orak hücre anemisi olan hastalarda bir biyomarker olarak kullanılabileceğini düşünmekteyiz.