ROMATOİD ARTRİT HASTALARINDA VEGF, IL-6,TNF-ALFA, KALLİSTATİN VE OKSİDATİF STRES PARAMETRELERİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUATNUR ŞIK
Danışman: SERDAR DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Romatoid Artrit (RA), kronik ve ağrılı bir inflamatuar artrittir. Otoimmünite kaynaklı RA hastalığı, inflamasyon, oksidatif stres ve neovaskülarizasyon ilişkili bir patogeneze sahiptir. Neovaskülarizasyon ilişkili ve anjiyogenezde rolü olduğu bilinen kallistatinin RA hastalığının patofizyolojisinde etkili olacağı düşünülmüş ancak etki mekanizması henüz ortaya konmamıştır. Mevcut çalışmada amaç, serum Interlökin 6 (IL-6), Tümör Nekroz Faktör-alfa (TNF-α), Kallistatin, Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü (VEGF), Total Antioksidan Status (TAS), Total Oksidan Status (TOS), Malondialdehit (MDA) düzeylerinin ölçülmesi ile bu parametrelerin hastalık şiddetiyle ve klinik parametrelerle olan ilişkisini incelemektir. Çalışma grupları, DAS28 hastalık aktivite ölçeği skorlamasına göre belirlenmiş 25 remisyon RA hastası, düşük hastalık aktivitesi gösteren 25 RA hastası, orta-ağır hastalık ativitesi gösteren 30 RA hastası olacak şekilde üç grup şeklinde oluşturuldu. Ayrıca hasta grupları ile yaş ve cinsiyet uyumlu sağlıklı 25 birey kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Serum IL-6, TNF-α, kallistatin, VEGF düzeyleri ELISA yöntemiyle, serum TAS ve TOS düzeyleri kolorimetrik yöntemle ile çalışıldı. Oksidatif Stres İndeksi TOS/TAS*100 şeklinde hesaplandı. Serum MDA düzeyleri Hammode ve arkadaşlarının modifiye ettiği çift kaynatma esasına dayalı yöntem ile spektrofotometrik olarak ölçüldü. Veriler IBM SPSS versiyon 22.0 ile analiz edildi. Hastalık şiddetine göre oluşturulan gruplarda, IL-6 ve TNF-α, kontrol grubuna kıyasla diğer tüm çalışma gruplarında ve IL-6 remisyon grubuna kıyasla orta-ağır gruplarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek; kallistatin kontrol grubuna kıyasla düşük ve orta-ağır aktiviteli gruplarda ve remisyon grubuna kıyasla orta-ağır gruplarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek; VEGF ise aktif hastalık grubu olan orta-ağır gruplarda diğer çalışma gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek; TOS ve OSI, kontrol grubuna kıyasla düşük aktiviteli gruplarda ve orta-ağır aktiviteli gruplarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek; MDA düzeyleri ise orta-ağır gruplarda, diğer çalışma gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kallistatin ile IL-6, TNF-α, TOS, OSI, MDA ve rutin biyokimyasal markırlar olan C-reaktif Protein (CRP) ve sedimantasyon düzeyleri arasında düşük-orta düzeyde pozitif yönde korelasyon olduğu görülmüştür. RA hasta gruplarında yapılan ROC analizi için IL-6, TNF-α, TOS, OSI, MDA için eğri altında kalan alan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kallistatin için 53 kesim değerine göre duyarlılığı %81,8 ve özgüllüğü %80,3 olarak hesaplanmış ve EAA 0,801 olarak bulunmuştur. Literatürde ilk defa RA hastalarında serum kallistatin düzeyleri ile proanjiyogenik bir markır olan VEGF, proinflamatuar sitokinler olan IL-6 ve TNF-α, oksidatif stres parametreleri olan TAS, TOS ve OSI ile lipid peroksidasyon düzeyi göstergesi olan MDA düzeyleri çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar ışığında kallistatinin RA hastalığı patogenezinde inflamatuar ve oksidatif yolaklar aracılığı ile görev yapan bir belirteç olduğu söylenebilir.