Primer hipertansiyon hastalarında eşlerin tedavideki rolü ve uyum düzeyleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYA HAVVA KOKAÇYA
Danışman: ERHAN YENGİL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aile hekimlerinin poliklinikte en sık karşılaştığı kronik hastalık hipertansiyondur (HT). Bu araştırmada hipertansif hastalara ve yakınlarına verilen eğitimin, hastaların uyum düzeylerini, HT ile ilgili farkındalık düzeylerini, kan basınçlarını ve yaşama tarzlarını ne derecede etkilediğini incelemeyi amaçladık. Yöntem: Randomize, kontrollü, müdahale araştırması olarak planlanan çalışmamız 2017 yılında, polikliniğe başvuran primer hipertansiyon hastalığı tanısı almış, 108 erkek hastayla yapıldı. Hastalar 56 tanesi vaka, 52 tanesi ise kontrol grubu olarak randomize edildi. Her hastanın kan basıncı (KB) ölçüldü, eşlerin tedavi hakkındaki tutum, davranış ve desteklerini ve hastaların alışkanlıklarını inceleyen bir anket ve Morisky İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği doldurtuldu. Bütün hastalara ilk başvuru anında ve sonraki kontrollerinde çeşitli kılavuzlardan yaralanarak hazırlamış olduğumuz hipertansiyon bilgilendirme kılavuzu yazılı olarak verildi. HT ile ilgili sözel ve görsel eğitim verildi. Hastalar 3 ay boyunca izlendi ve bu süreç boyunca vaka grubundaki hastaların eşlerinin cep telefonlarına haftada 2 kez HT ile bilgilendirici kısa mesaj gönderildi. 3. ayın sonunda tüm hastaların KB'si tekrar ölçüldü, anketler tekrar uygulandı. Analiz için SPSS paket programı kullanıldı ve p<0.05 anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Her iki grubun yaş, eşlerin yaşı, meslek, eğitim durumu, gelir düzeyleri, VKİ'leri ve KB'leri, alkol ve sigara kullanım düzeyleri, eşlerin destek düzeyi ve tedaviye uyum düzeyleri birbirine benzerdi. Eğitim sonrasında kontrol grubundaki tedaviye uyumsuz olan hastaların %33'ü, vaka grubundaki daha önce tedaviye uyumsuz olan hastaların ise %100'ü tedaviye uyumlu hale geldi. Kontrol grubundaki 3 hasta vaka grubunda ise 4 hasta alkol kullanmayı tamamen bıraktı. Eğitim programı sonrasında her iki grupta da alkol kullanım miktarlarında azalma eğilimi olduğu gözlendi. Düzenli egzersiz yapan hasta sayısı kontrol grubunda 21'den 32'ye, vaka grubunda ise 15'ten 41'e çıktı. Vaka grubunda eğitim öncesi tuzuna bakmadan yemeğe tuz atarken 4 kişi de, eğitim sonrasında tuzuna bakmadan yemeğe tuz davranışını bıraktı. Her iki hasta grubunun da hem SKB hem de DKB ortalamaları, günlük tuz kullanım miktarları ve VKİ'leri anlamlı derecede azaldı. Kontrol grubunda eğitim öncesi ve sonrasında anlamlı bir fark yokken, vaka grubunda eğitim sonrası eş desteği, eğitim öncesine oranla anlamlı bir düzeyde arttığı gözlendi. Sonuçlar: Sonuç olarak, HT'de hastanın ve eşlerinin sürekli olarak bilgilendirilmeleri, hem hastalara olan eş desteğini, hem hastanın HT farkındalığını ve tedaviye uyumunu arttırmıştır. Alkol, sigara ve tuz tüketimini azaltmış, düzenli egzersiz gibi olumlu yönde yaşam tarzı değişikliklerini tetiklemiştir. Hekimlerin HT gibi kronik hastalıklarda hem hastaları hem de hasta yakınlarını bilgilendirmeleri, hastaların tedaviye uyumlarını arttırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Tedavi uyumu, Eş desteği, Hasta eğitimi